Οι Ελευθεριακοί προωθούν σημαντικές μεταρρυθμίσεις και «απειλούν»

Κυριακή, 09 Σεπτεμβρίου 2012   

Του Νίκου Λάου

Πώς ο καταναλωτής χάνει το δικαίωμα της ελεύθερης επιλογής προμηθευτή, όταν το κράτος παρέχει μια υπηρεσία δωρεάν ή με μειωμένη τιμή
Τρίζουν τα θεμέλια του δίπολου Δημοκρατικοί-Ρεπουμπλικάνοι στις ΗΠΑ

 

Ένα από τα πιο σεβαστά, δημιουργικά και ιδεολογικώς γόνιμα πολιτικά ρεύματα στις ΗΠΑ είναι εκείνο των Ελευθεριακών (Libertarians), γνωστό ως Libertarianism. Ο ελευθεριακός φιλόσοφος Ρόντερικ Λονγκ (Roderick T. Long), στο άρθρο του «Towards a Libertarian Theory of Class» (δημοσιεύθηκε στον τόμο 15 του περιοδικού «Social Philosophy and Policy»), όρισε την ελευθεριακότητα ως «κάθε πολιτική θέση που υποστηρίζει μια ριζοσπαστική ανακατανομή ισχύος από το καταναγκαστικό κράτος προς οικειοθελείς συνδέσμους ελεύθερων ατόμων», είτε αυτοί οι «οικειοθελείς σύνδεσμοι» έχουν τον χαρακτήρα της ελεύθερης αγοράς είτε αποτελούν κοινοτικούς συνεταιρισμούς. Γι’ αυτό, η ελευθεριακότητα, ως πολιτικό λόμπι και ως κομματική τάση, έχει διεμβολίσει και το Δημοκρατικό Κόμμα και το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα στις ΗΠΑ. Επίσης, ο πολύ γνωστός στην Ελλάδα πολιτικός φιλόσοφος και γλωσσολόγος Νόαμ Τσόμσκι (Noam Chomsky), σε συνέντευξή του στο «Z Magazine», στις 23 Φεβρουαρίου 2002, δήλωσε ότι είναι ελευθεριακός και διευκρίνισε ότι, με τον όρο «Αριστερός Αναρχισμός», αυτός εννοεί το πολιτικό ρεύμα της ελευθεριακότητας και όχι, βεβαίως, τα ιδεολογικά ρεύματα του κρατισμού που υποστηρίζουν τα περισσότερα κόμματα της Ευρωπαϊκής Αριστεράς. Αν ο Νόαμ Τσόμσκι είναι ένας παραδειγματικός εκπρόσωπος της «Αριστερής» συνιστώσας των ελευθεριακών, ο Ρεπουμπλικάνος βουλευτής του Τέξας, Ρον Πολ (Ron Paul), ο οποίος έχει διεκδικήσει και το χρίσμα του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος για την Προεδρία των ΗΠΑ, είναι ένας παραδειγματικός εκπρόσωπος της «Δεξιάς» συνιστώσας των ελευθεριακών. Ωστόσο, εντός του ελευθεριακού πολιτικού χώρου δεν υφίστανται «Δεξιές» και «Αριστερές» παρατάξεις, αλλά κυριαρχεί απόλυτα το αίτημα της ελαχιστοποίησης κάθε μορφής καταναγκαστικής εξουσίας. Ο γράφων έχει συμβάλει στην πρωτογενή παραγωγή ελευθεριακής σκέψης στις ΗΠΑ μέσω του βιβλίου του «Kairological Economics». Στον σύγχρονο ελευθεριακό χώρο έχουν διαμορφωθεί πρωτοποριακές προτάσεις για την ιδιωτική παροχή των δημοσίων υπηρεσιών, ώστε να μειωθούν η οικονομική και πολιτική εξουσία του κράτους και, βεβαίως, η φορολογία και να αυξηθεί η δυνατότητα της κοινωνίας να αποφασίζει άμεσα για τον εαυτό της. Με τον όρο δημόσιες υπηρεσίες, εδώ, εννοούμε συγκεκριμένα εκείνες τις υπηρεσίες που θεωρούνται ότι είναι ευθύνη της κυβέρνησης, κεντρικής ή τοπικής. Αυτές οι υπηρεσίες είναι η Εκπαίδευση, η παροχή ηλεκτρικής ενέργειας, η Υγεία, οι τηλεπικοινωνίες, οι αστικές μεταφορές και η παροχή ύδατος και αποχέτευσης. Βεβαίως, ήδη πολλές από αυτές τις δημόσιες υπηρεσίες παρέχονται ιδιωτικά. Ωστόσο, ο όρος «ιδιωτική παροχή» συχνά δεν γίνεται αντιληπτός σε ολόκληρο το εύρος του. Ο όρος «ιδιωτική παροχή» σημαίνει την παραγωγή ή την παροχή ή τη διανομή υπηρεσιών – αγαθών από τον ιδιωτικό τομέα, σύμφωνα με έναν ή περισσότερους από τους ακόλουθους τρόπους: συμβόλαια από δημόσιες υπηρεσίες, δικαιώματα franchise μονοπωλίων, συμβόλαια μάνατζμεντ, κουπόνια, καταναλωτικοί και πιστωτικοί συνεταιρισμοί. Στη συνέχεια θα αναλύσουμε αυτούς τους τρόπους ιδιωτικής παροχής δημόσιων υπηρεσιών και θα δώσουμε σχετικά παραδείγματα από τη διεθνή εμπειρία.

 

Συμβόλαια από δημόσιες υπηρεσίες

Ακόμη και σε περιπτώσεις που μια κυβερνητική υπηρεσία είναι υπεύθυνη για έναν ολόκληρο κλάδο -π.χ., τους δρόμους- ορισμένες δραστηριότητες αυτού του κλάδου μπορούν να ανατεθούν με ειδικές συμβάσεις σε ιδιωτικές εταιρείες. Για παράδειγμα, ήδη από τη δεκαετία του 1980, στη Βραζιλία, στην Κόστα Ρίκα, στην Ινδία και στο Ζαΐρ η συντήρηση των δρόμων είχε ανατεθεί σε ιδιώτες εργολάβους και στη Λίμα του Περού πολλές από τις μηχανολογικές εργασίες που αφορούν στην ανάπτυξη των τηλεφωνικών γραμμών ανατέθηκαν σε ιδιωτικές εταιρείες. Συνεπώς, η ανάθεση διάφορων έργων μέσω συμβολαίων σε ιδιωτικές εταιρείες αποτελεί τρόπο ιδιωτικής παροχής δημόσιων υπηρεσιών.

 

Δικαιώματα franchise μονοπωλίων

Οποτεδήποτε ένα «φυσικό μονοπώλιο» ή οικονομίες κλίμακας απαιτούν μια περιοχή να προμηθεύεται κάποιο αγαθό ή κάποια υπηρεσία από έναν και μόνο οργανισμό, οι δημόσιες Αρχές μπορούν να αναθέσουν σε μια ιδιωτική εταιρεία να παρέχει το δεδομένο αγαθό ή τη δεδομένη υπηρεσία σε μονοπωλιακή βάση, με προκαθορισμένους κανόνες και προκαθορισμένη τιμολογιακή πολιτική. Για παράδειγμα, σε πολλές περιοχές της Γαλλίας ιδιωτικές εταιρείες έχουν αναλάβει την παροχή ύδατος σε διάφορες πόλεις. Οι εταιρείες ανταγωνίζονται μεταξύ τους για το ποια θα αποκτήσει αυτό το δικαίωμα. Επειδή οι τεχνικές υποδομές αυτών των έργων έχουν μακρύ χρόνο ζωής, αυτού του είδους τα συμβόλαια συνήθως έχουν διάρκεια είκοσι με είκοσι πέντε χρόνια. Οι ιδιωτικές εταιρείες που αποκτούν τέτοια δικαιώματα βαρύνονται με την ευθύνη πραγματοποίησης συγκεκριμένων σχετικών επενδύσεων. Επίσης, με τέτοια δικαιώματα franchiseμονοπωλίων λειτουργεί το σύστημα ύδρευσης και άρδευσης στην Ακτή Ελεφαντοστού και σε άλλες χώρες της Δυτικής Αφρικής. Στις ΗΠΑ, το σύστημα των δικαιωμάτων franchiseμονοπωλίων εφαρμόζεται επί μακρόν και στο πεδίο της παροχής ηλεκτρικής ενέργειας. Ωστόσο, το franchisingδεν είναι ανάγκη να είναι μονοπωλιακό. Για παράδειγμα, μπορούν να δοθούν δικαιώματα franchiseσε έναν αριθμό ανταγωνιζόμενων εταιρειών ΤΑΞΙ στην ίδια περιοχή.

 

Συμβόλαια μάνατζμεντ

 

Στην περίπτωση των δικαιωμάτων franchiseμονοπωλίων, συνηθίζεται οι εταιρείες που αποκτούν αυτά τα δικαιώματα να βαρύνονται με την ευθύνη πραγματοποίησης των απαιτουμένων σχετικών επενδύσεων. Εναλλακτικά, το Δημόσιο μπορεί να διατηρήσει το ίδιο την ευθύνη για την αντίστοιχη υπηρεσία, αλλά να αναθέσει σε ιδιωτική εταιρεία το μάνατζμεντ αυτής της υπηρεσίας, όπως, λ.χ., συνέβη στη δεκαετία του 1980 στην Μποτσουάνα, όπου το μάνατζμεντ του εθνικού οργανισμού τηλεπικοινωνιών ανατέθηκε στην ιδιωτική εταιρεία CableandWirelessPLC. Επίσης, στις ΗΠΑ, πολλές εταιρείες αστικών λεωφορείων ανήκουν ιδιοκτησιακά σε δήμους, αλλά η διαχείρισή τους έχει ανατεθεί σε ιδιωτικές εταιρείες.

 

Η ελευθεριακότητα, ως πολιτικό λόμπι και ως κομματική τάση, γνωρίζει μεγάλη άνθηση στις ΗΠΑ

 

Κουπόνια που καταργούν το δικαίωμα της ελεύθερης επιλογής

 

 

Τα κουπόνια (vouchers) είναι ένα εργαλείο που έχει πολλές μορφές και βοηθά τους καταναλωτές να αποκτήσουν αγαθά ή υπηρεσίες δωρεάν ή με μειωμένη τιμή, ενώ συγχρόνως διατηρούν τη δυνατότητα να επιλέξουν μεταξύ ανταγωνιζόμενων προμηθευτών. Όταν το κράτος παρέχει άμεσα μια υπηρεσία, δωρεάν ή με μειωμένη τιμή, τότε συνήθως ο καταναλωτής χάνει το δικαίωμα της ελεύθερης επιλογής προμηθευτή (είναι υποχρεωμένος να ψωνίσει από δεδομένο προμηθευτή και να τον χρηματοδοτήσει μέσω των φόρων του), δεν έχει εύκολα τη δυνατότητα να δικαιωθεί όταν έχει παράπονα για την ποιότητα τέτοιου είδους υπηρεσιών και το κράτος ασκεί μια «κοινωνική πολιτική» χωρίς την αρετή της διάκρισης. Αντί, λοιπόν, το κράτος να ασκεί κοινωνική πολιτική μέσω υπηρεσιών, στις οποίες οι άνθρωποι καταναγκάζονται να είναι πελάτες, μπορεί να δίδει εξατομικευμένα και βάσει κριτηρίων στους ανθρώπους κουπόνια πληρωμένα από το κράτος, τα οποία θα μπορούν οι ίδιοι οι άνθρωποι να καταθέτουν στον οργανισμό ή στην ιδιωτική εταιρεία της προτίμησής τους, ώστε να προμηθεύονται μεν αγαθά – υπηρεσίες δωρεάν ή με μειωμένη τιμή, αλλά να μη χάνουν τα δικαιώματα της ελεύθερης επιλογής και του ελέγχου της ποιότητας των προσφερομένων αγαθών – υπηρεσιών ούτε να εξαλείφεται ο ανταγωνισμός μεταξύ των προμηθευτών αυτών των αγαθών – υπηρεσιών.

 

 

Καταναλωτικοί και

πιστωτικοί συνεταιρισμοί

 

Οι καταναλωτικοί οργανισμοί είναι αυτοκυβερνώμενοι, οικειοθελείς οργανισμοί. Σε αντίθεση προς τις μετοχικές εταιρείες, οι οποίες διανέμουν πλεονάσματα στα μέλη τους ανάλογα με τον αριθμό των μετοχών που κατέχουν, οι καταναλωτικοί συνεταιρισμοί διανέμουν τα πλεονάσματά τους σε αναλογία προς τις αγορές που πραγματοποιούν τα μέλη. Προς αυτόν τον σκοπό, οι εμπορικές τράπεζες πρέπει να μετατραπούν σε πιστωτικούς συνεταιρισμούς και να ενθαρρυνθούν διάφορες ενώσεις εργαζομένων και επιχειρήσεων (π.χ., επιμελητήρια, δικηγορικοί σύλλογοι, ιατρικοί σύλλογοι, αγροτικοί συνεταιρισμοί, συνδικαλιστικές ενώσεις κ.ο.κ.) να δημιουργήσουν πιστωτικούς συνεταιρισμούς.

 

 

 

Αποκρατικοποίηση του ασφαλιστικού συστήματος

 

Το σύστημα κοινωνικής ασφάλισης πρέπει να λογοδοτεί άμεσα στους εργαζομένους. Αυτό μπορεί να επιτευχθεί με τη συγχώνευση όλων των ταμείων κοινωνικής ασφάλισης (και των περιουσιακών στοιχείων τους) σε ένα ενιαίο και μοναδικό Εθνικό Ταμείο Κοινωνικής Ασφάλισης (ΕΤΚΑ). Κάθε δημόσιος και ιδιωτικός υπάλληλος (δηλαδή κάθε άνθρωπος που έχει σχέση εξαρτημένης εργασίας οποιουδήποτε είδους) θα υποχρεούται να έχει έναν ατομικό λογαριασμό στο ΕΤΚΑ. Επίσης, κάθε εργαζόμενος θα υποχρεούται να συνεισφέρει το 5% των ετήσιων μισθών του στον ατομικό του λογαριασμό στο ΕΤΚΑ και ο εργοδότης του θα υποχρεούται να συνεισφέρει ένα ακόμη 5% των ετησίων μισθών του δεδομένου εργαζομένου στον λογαριασμό του στο ΕΤΚΑ υπέρ του εν λόγω εργαζομένου. Δεν θα λαμβάνει χώρα καμιά χρηματοοικονομική ενίσχυση του ΕΤΚΑ από τον κρατικό Προϋπολογισμό και οι εισφορές των εργαζομένων και των εργοδοτών στο ΕΤΚΑ θα εκπίπτουν πλήρως της φορολογίας. Οι αυτοαπασχολούμενοι εργαζόμενοι και οι ελεύθεροι επαγγελματίες δεν θα είναι υποχρεωμένοι να ασφαλίζονται στο ΕΤΚΑ, αλλά θα μπορούν να το πράττουν προαιρετικά, όντες πλήρως ελεύθεροι να διαμορφώσουν ατομικά τον ασφαλιστικό τους προγραμματισμό μέσω του ΕΤΚΑ ή αποκλειστικά μέσω ιδιωτικών ασφαλιστικών εταιρειών.

Η διοίκηση του ΕΤΚΑ θα είναι στα χέρια ενός διοικητικού συμβουλίου που θα σχηματίζεται ως εξής: το ένα δεύτερο των μελών του διοικητικού συμβουλίου θα εκλέγεται από την ετήσια γενική συνέλευση των εργαζομένων που έχουν λογαριασμό στο ΕΤΚΑ (περιλαμβανομένων των αυτοαπασχολουμένων και των ελευθέρων επαγγελματιών που θα έχουν επιλέξει να είναι ασφαλισμένοι στο ΕΤΚΑ), το ένα τέταρτο των μελών αυτού του διοικητικού συμβουλίου θα διορίζεται από την κυβέρνηση σε ετήσια βάση και το άλλο ένα τέταρτο των μελών αυτού του διοικητικού συμβουλίου θα εκλέγεται από την ετήσια γενική συνέλευση των εργοδοτών του ιδιωτικού τομέα που θα συνεισφέρουν σε λογαριασμούς του ΕΤΚΑ υπέρ των εργαζομένων τους. Το ΕΤΚΑ θα υπόκειται σε αυστηρές κρατικές ρυθμίσεις σχετικά με την ορθή, χαμηλού κινδύνου και έντιμη διαχείριση των πόρων του και θα εποπτεύεται από την Κεντρική Τράπεζα. Παράλληλα, θα λειτουργούν και ιδιωτικές ασφαλιστικές εταιρείες. Μάλιστα, διάφορες ενώσεις ελεύθερων επαγγελματιών και αυτοαπασχολουμένων θα ενθαρρύνονται να δημιουργήσουν δικές τους ασφαλιστικές εταιρείες για τα μέλη τους. Τέλος, στο πλαίσιο αυτού του σχεδίου αναμόρφωσης του ασφαλιστικού συστήματος, η κυβέρνηση πρέπει να εφαρμόζει ένα σύστημα αρνητικού φόρου εισοδήματοςγια να βοηθήσει τους φτωχούς και τους ανίκανους προς εργασία να εξασφαλίσουν ένα επίπεδο ζωής πάνω από το επίπεδο επιβίωσης.

 

Αρνητικός φόρος

 

Σύμφωνα με το σύστημα του αρνητικού φόρου εισοδήματος, ορίζεται ένα ελάχιστο και αφορολόγητο εισόδημα διαβίωσης και το κράτος πληρώνει όσους βρίσκονται κάτω από αυτό το όριο. Αν, λ.χ., το ελάχιστο εισόδημα διαβίωσης για μια τριμελή οικογένεια είναι στα 10.000 ευρώ και κάποια τριμελής οικογένεια έχει εισόδημα 8.500 ευρώ, τότε το κράτος πρέπει να της δώσει 1.500 ευρώ. Αν η ίδια τριμελής οικογένεια τον επόμενο χρόνο έχει εισόδημα 9.500 ευρώ, τότε, για εκείνη τη χρονιά, το κράτος πρέπει να της δώσει 500 ευρώ κ.ο.κ.

Η διαχείριση της μετάβασης στο προαναφερθέν σύστημα ΕΤΚΑ θα προβλέπει ότι οι εργαζόμενοι που είχαν ασφαλιστεί με βάσει προηγούμενα κρατικά ασφαλιστικά συστήματα δεν θα χάσουν τις εισφορές τους, αλλά αυτές θα κατατεθούν στους αντίστοιχους λογαριασμούς ΕΤΚΑ, με τη μορφή ειδικών ομολόγων αναγνώρισης της καταβολής ασφαλιστικών εισφορών στο προηγούμενο σύστημα, οι δε συνταξιούχοι του προηγούμενου ασφαλιστικού συστήματος θα συνεχίσουν να λαμβάνουν τις συντάξεις τους από το κράτος. Άλλωστε, το κράτος θα έχει απαλλαγεί πλήρως από τα ποικίλα και επαχθή κόστη συντήρησης ενός κρατικού ασφαλιστικού συστήματος.

 


ΔΙΕΘΝΗ

  1. «Δεν πρέπει να επιτρέψουμε άλλες αποσχίσεις όπως εκείνη των Ελλήνων» Αναβιώνει το όραμα της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας ο Νταβούτογλου

  2. Ο Γύρος του Κόσμου

  3. Το θρυλικό Καλάσνικοφ χρεοκόπησε

  4. Νέος πόλεμος της Ευρώπης με την Gazprom

  5. «Τα λεφτά πήγαν σε ιδιωτικές τσέπες και ατομική κατανάλωση»

TOP SECRET

  1. Διαίρει και βασίλευε από τις ΗΠΑ στη Λιβύη

  2. Μαφιόζικο δίχτυ «προστασίας» στον μαύρο χρυσό της Ευρασίας

  3. Παγκόσμια παιχνίδια για την ενέργεια


  4. Οι «εχθροί» του Πούτιν μπήκαν στη Λέσχη

ΚΟΙΝΩΝΙΑ

  1. Ενεργοί πολίτες κατά της πείνας

  2. Συγκινητικός χαιρετισμός Ιερώνυμου για τη νέα «Ε»


  3. Κατάρρευση ψυχιατρικών δομών

  4. Κλείνει το Σικιαρίδειο

  5. Η «αγκαλιά» δεν κρύβει πάντα αγάπη…