Τα golden boys δεν είναι… παιδιά του Θεού

Τετάρτη, 03 Οκτωβρίου 2012   

του ΝΙΚΟΥ ΛΑΟΥ

Θρησκευτικοί ηγέτες σηκώνουν το φραγγέλιο εναντίον της απληστίας των τραπεζιτών και του καπιταλιστικού συστήματος
 
Η Βίβλος διακηρύσσει την κοινωνική δικαιοσύνη και καταδικάζει τις μεθόδους και τα εργαλεία του σύγχρονου χρηματοοικονομικού κεφαλαίου

 

Μεγάλο ποσοστό πολιτών στη Δύση γενικά και στην Ευρώπη ειδικότερα δηλώνουν ότι είναι Χριστιανοί. Ακόμη και μεγάλο ποσοστό των πολιτικών σε αυτές τις χώρες δηλώνει ότι ανήκει στον Χριστιανισμό. Τι θα έκαναν, λοιπόν, οι μεγάλοι προφήτες και κριτές της Παλαιάς Διαθήκης και ο Ιησούς Χριστός απέναντι στο υπάρχον οικονομικό σύστημα και ειδικά απέναντι στο χρηματοοικονομικό κεφάλαιο;

    Κατ’ αρχάς, η Βίβλος συμβουλεύει επιμόνως να μην ανεχόμαστε την παραβίαση των νόμων από τους ισχυρούς. Στη Βίβλο, ο όρος δικαιοσύνη αναφέρεται πάνω από διακόσιες φορές. Η Βίβλος ζητά από τους πιστούς να ορθώνουν ανάστημα αντίστασης και κριτικής απέναντι σε κάθε πρόσωπο –ακόμη και προς τους πλούσιους και κοινωνικά ισχυρούς– που συμπεριφέρεται άδικα ή καταπιέζει άλλους ανθρώπους.

    Σύμφωνα με τη Βίβλο, ένα από τα πράγματα που ζητά από εμάς ο Θεός είναι να πράττουμε δίκαια. Διαβάζουμε σχετικά στο βιβλίο του Μιχαία, 6:8, τα εξής: «Αυτός σοι έδειξεν άνθρωπε τι το καλόν και τι ζητεί ο Κύριος παρά σου ειμή να πράττης το δίκαιον, και να αγαπάς έλεος, και να περιπατής ταπεινώς μετά του Θεού σου».

    Στην Παλαιά και στην Καινή Διαθήκη, διατυπώνεται μια συνεχής κλήση για την άσκηση της δικαιοσύνης. Ο Ιησούς Χριστός αντέδρασε εναντίον των Φαρισαίων επειδή περιφρονούσαν τα σημαντικότερα ζητήματα που έθετε ο Νόμος τους, τα οποία, σύμφωνα με τον Ιησού Χριστό, ήταν η δικαιοσύνη και η αγάπη προς τον Θεό και τον πλησίον. Επίσης, στο βιβλίο του Ησαΐα, κεφάλαιο 58, ο μεγάλος αυτός προφήτης παραπονείται για το γεγονός ότι, ενώ οι άνθρωποι του Θεού προσεύχονται και προσεύχονται και προσεύχονται, δεν κάνουν κάτι για τη διόρθωση της αδικίας.

    Πρέπει οι Χριστιανοί απλά να προσεύχονται για δικαιοσύνη και να αφήνουν τα υπόλοιπα στον Θεό; Δεν είναι αυτό που μας διδάσκει η Βίβλος. Αντίθετα, ο Απόστολος Παύλος, στην Προς Εβραίους Επιστολή, 11:33, μας λέει ότι εμείς είμαστε τα χέρια του Θεού για την παροχή δικαιοσύνης και ότι ο Θεός δι’ ημών παρέχει τη δικαιοσύνη Του: «οίτινες δια της πίστεως κατεπολέμησαν βασιλείας ειργάσθησαν δικαιοσύνην επέτυχον τας επαγγελίας έφραξαν στόματα λεόντων».

    Ο Θεός απαιτεί να κάνουμε καθετί που μπορούμε για να ενεργήσουμε ως τα χέρια του Θεού στην παροχή της δικαιοσύνης. Και όπως έχει πει ο ιερός Αυγουστίνος, «η φιλανθρωπία δεν είναι υποκατάστατο για τη διακρατημένη δικαιοσύνη». Πράγματι, διαβάζουμε στο βιβλίο του Ησαΐα, 59:14-16: «Kαι η κρίση στράφηκε πίσω, και η δικαιοσύνη στέκεται μακριά επειδή η αλήθεια έπεσε στoν δρόμο, και η ευθύτητα δεν μπορεί να εισχωρήσει. Ναι, εξέλιπε η αλήθεια κι αυτός πoυ ξεκλίνει από τo κακό, γίνεται θήραμα. Kαι o Kύριoς είδε, και δυσαρεστήθηκε ότι δεν υπήρχε κρίση και είδε ότι δεν υπήρχε άνθρωπος, και θαύμασε ότι δεν υπήρχε εκείνος πoυ μεσιτεύει γι’ αυτό, o βραχίονάς τoυ ενέργησε σ’ αυτόν σωτήρια και η δικαιοσύνη τoυ, αυτή τoν βάσταξε».

    Υπάρχει μεγάλος αριθμός χωρίων της Βίβλου όπου ο Θεός απαιτεί δικαιοσύνη: «Mακάριoι εκείνoι πoυ φυλάττoυν κρίση, εκείνoι πoυ εκτελoύν  δικαιoσύνη πάντoτε» (Ψαλμός 106:3), «Έτσι λέει o Kύριoς: Φυλάττε κρίση, και πράττετε δικαιoσύνη» (Ησαΐας 56:1), «Έτσι λέει o Kύριoς: Κάντε κρίση και δικαιoσύνη, και ελευθερώνετε τoν γυμνωμένo από τo χέρι τoύ δυνάστη και μη αδικείτε oύτε να καταδυναστεύετε τoν ξένo, τoν oρφανό, και τη χήρα, και μη χύνετε αθώo αίμα σ’ αυτόν τoν τόπo» (Ιερεμίας 22:3), «Δεν θα διαστρέψεις την κρίση δεν θα αποβλέπεις σε πρόσωπο, ούτε θα παίρνεις δώρο, επειδή το δώρο τυφλώνει τα μάτια των σοφών, και διαφθείρει τα λόγια των δίκαιων» (Δευτερονόμιον 16:19), «Επειδή, είπες: H ομιλία μoυ είναι καθαρή, και είμαι καθαρός μπροστά σoυ. Αλλά, είθε να μιλούσε o Θεός, και να άνοιγε εναντίον σoυ τα χείλη τoυ» (Ιώβ 11:4-5), «μάθετε να πράττετε τo καλό εκζητήστε κρίση» (Ησαΐας 1:17).

 

Η αδικία και η… πλάστιγγα

    Η σύγχρονη χρηματοοικονομική μηχανική βρίσκεται σε σαφή αντίθεση προς τη Βίβλο. Η Βίβλος περιέχει εξειδικευμένα χωρία που καταδικάζουν τις τεχνικές και τις μεθόδους και τα εργαλεία του σύγχρονου χρηματοοικονομικού κεφαλαίου ρητώς. Διαβάζουμε στην Παλαιά Διαθήκη, στο Λευϊτικόν, 19:35-36: «Δεν θα πράξετε αδικία, σε κρίση, σε μέτρα, σε σταθμά, και σε ζύγια,  ζύγια δίκαια, σταθμά δίκαια, εφά δίκαιο, και ιν δίκαιο, θα έχετε». Στο βιβλίο Παροιμίες, 20:23, διαβάζουμε: «Zύγια διαφoρετικά είναι βδέλυγμα στoν Kύριo και η δόλια πλάστιγγα δεν είναι καλό». Επίσης, στις Παροιμίες, 11:1, διαβάζουμε: «Δόλια πλάστιγγα είναι βδέλυγμα στoν Kύριo ενώ δίκαιo ζύγι είναι ευαρέστησή τoυ». Αντίθετα, οι μεγάλες τράπεζες και οι άλλοι μεγάλοι χρηματοοικονομικοί παίκτες σήμερα χειραγωγούν τα επιτόκια (εξ ου και τα μεγάλα πρόσφατα σκάνδαλα του Libor, του Eurobor κ.ο.κ.), εφαρμόζουν την πολιτική του highfrequencytrading, παίζουν κερδοσκοπικά παιχνίδια με τον χρυσό (προκαλώντας τεχνητό πληθωρισμό), και προκαλούν σύγχυση στις αγορές μέσω των παραγώγων και μέσω της σκόπιμης παραπληροφορόρησης του κοινού περί αξιογράφων και χρεογράφων (εξ ου και οι χρηματοοικονομικές «φούσκες»).

    Επίσης, σε αντίθεση προς τα ήθη του κυρίαρχου σημερινού οικονομικού συστήματος, η Βίβλος καταδικάζει την καταπίεση του φτωχού για το συμφέρον του πλούσιου και προειδοποιεί τους πλούσιους δυνάστες ότι επίκειται η καταστροφή τους: «Όπoιoς καταθλίβει τoν φτωχό για να αυξήσει τα πλoύτη τoυ, και όπoιoς δίνει στoν πλoύσιo, θάρθει σίγoυρα σε έλλειψη» (Παροιμίες 22:16).

    Στην Καινή Διαθήκη, υπάρχουν επίσης αρκετά χωρία όπου καταδικάζεται η τοκογλυφία, όπως λ.χ. η παραβολή των ταλάντων (Κατά Ματθαίον 25) και η παραβολή με τις δέκα μνες (Κατά Λουκάν 19). Επίσης, το Κοράνιο καταδικάζει την τοκογλυφία στα ακόλουθα χωρία: Al-Baqarah 2:275, Al-Baqarah 2:276-280, Al-‘Imran 3:130, Al-Nisa 4:161 και Ar-Rum 30:39.

 

Η Εκκλησία της Αγγλίας καταδικάζει το οικονομικό σύστημα

    Στις 24 Αυγούστου 2012, σύμφωνα με δημοσίευμα της επίσημης ιστοσελίδας του βρετανικού Κοινοβουλίου, η Εκκλησία της Αγγλίας υπέβαλε σχόλια προς τη βρετανική κοινοβουλευτική επιτροπή που διερευνά το σκάνδαλο του δείκτη Liborκαι άλλες αδικοπραξίες τραπεζιτών και χρηματιστών, επισημαίνοντας ότι όλοι αυτοί πρέπει να μετανοήσουν. Συγκεκριμένα, σε αυτό το υπόμνημά της η Εκκλησία της Αγγλίας επισημαίνει τα εξής: «Το ζήτημα δεν είναι αν έχουν υπάρξει κατάλληλα συστήματα ταυτοποίησης και αντιμετώπισης των κακών μήλων, αλλά το αν ολόκληρος ο δενδρόκηπος χρειάζεται αναφύτευση… Το (πραγματικό) ζήτημα είναι το πώς η τραπεζική μπορεί να αποκαταστήσει τα εσωτερικά της επαγγελματικά κριτήρια με τρόπους οι οποίοι κοινωνούν εμπιστοσύνη και εντός αυτής της βιομηχανίας και προς τις ενδιαφερόμενες πλευρές ολόκληρης της κοινότητας… Η οικονομική μεγέθυνση είναι καλό πράγμα, αλλά μόνο στην έκταση που είναι βιώσιμη, ρεαλιστική και έχει επιτευχθεί ηθικά… Η αποκατάσταση της εμπιστοσύνης συχνά απαιτεί να λάβει χώρα και συμβολική και απλώς πρακτική αλλαγή… Μια επίγνωση από τη χριστιανική παράδοση της μετάνοιας και της συγχώρησης είναι ότι συνήθως δεν είναι αρκετό να βάζουμε τα πράγματα πίσω, εκεί που ήταν πριν γίνει το λάθος. Κάποιου είδους εκδήλωση μεταβολής της καρδιάς μέσω αποκατάστασης και μια ορατά σθεναρή άρνηση να επιτρέψουμε να συμβούν πάλι οι ίδιες αστοχίες είναι αναγκαίες προϋποθέσεις ώστε μια κακή κατάσταση να μπορεί να γίνει καλή. Το ποιο ακριβώς είδος δράσης εκ μέρους των τραπεζών ή της κυβέρνησης θα ήταν αναγκαίο για να αποκατασταθεί η εμπιστοσύνη κατ’ αυτόν τον τρόπο θα αναδυόταν πιθανόν εάν η συζήτηση γύρω από την τραπεζική ηθική λάμβανε χώρα ανοιχτά σε δημόσια διαβούλευση… Για να επιτευχθεί κάτι τέτοιο, δεν είναι απλά ζήτημα τεχνικών “διορθώσεων”, αλλά μπορεί να απαιτεί την (εσωτερική) συντριβή του Δημοσίου και των εταιρειών για τα προηγούμενα ατοπήματά τους, αποδεδειγμένα σθεναρές δομές που θα εγγυώνται ότι δεν θα επαναληφθούν τα παλαιά σφάλματα, και πιθανόν κάποια συμβολικά βήματα που θα διαβεβαιώσουν το κοινό ότι η επιχειρηματική κουλτούρα έχει αλλάξει».

 

Άπληστοι κερδοσκόποι

    Στις 26 Νοεμβρίου 2008, η εφημερίδα «TheNewYorkTimes» είχε δημοσιεύσει εκτενές ρεπορτάζ σχετικά με ανακοινώσεις Γερμανών Προτεσταντών και Ρωμαιοκαθολικών θρησκευτικών ηγετών εναντίον του χρηματοοικονομικού κεφαλαίου. Συγκεκριμένα, ο επίσκοπος Βόλφγκανγκ Χούμπερ (Wolfgang Huber), ο οποίος αντιπροσωπεύει μια κοινότητα περίπου 25 εκατομμυρίων Γερμανών Προτεσταντών, κατέκρινε την κερδοσκοπία και την «κουλτούρα της απληστίας» των υψηλόβαθμων στελεχών του χρηματοπιστωτικού συστήματος και των τραπεζιτών και δεν δίστασε να αναφέρει ονομαστικά τον Γιόζεφ Άκερμαν (Josef Ackermann), διευθύνοντα σύμβουλο της Deutsche Bank, ως παράδειγμα τέτοιας αντίχριστης συμπεριφοράς. «Το χρήμα έχει θεοποιηθεί στην παρούσα κατάσταση», δήλωσε ο επίσκοπος Βόλφγκανγκ Χούμπερ στην «Berliner Zeitung». Επίσης, ο Καρδινάλιος Γιοακίμ Μάισνερ (Joachim Meisner), ο οποίος είναι ο Ρωμαιοκαθολικός επίσκοπος της Κολωνίας, δήλωσε ότι ο κάθε τραπεζίτης είναι απλά «ο θεματοφύλακας χρημάτων που δεν ανήκουν σ’ αυτόν και με τα οποία πρέπει να εργαστεί» και πρόσθεσε πως «είναι καταστροφικό ότι αυτό το ήθος μπορεί απλά να εξαφανιστεί και οι άνθρωποι να εμπορεύονται με πράγματα που δεν υπάρχουν».

Η σοσιαλιστική κοινωνία των πρώτων Χριστιανών που «είχαν τα πάντα κοινά»

 

    Όπως έχει επισημάνει ο Χοσέ Μιράντα (José P. Miranda), αναλύοντας την Καινή Διαθήκη, στο χωρίο Πράξεις4:32-36, φαίνεται ότι οι πρώτοι Χριστιανοί ζούσαν σε μια σοσιαλιστική κοινωνία, εφόσον «είχαν τα πάντα κοινά» και «μοιράζονταν σε κάθε έναν σύμφωνα με την ανάγκη που είχε». Επίσης, ο Ιησούς Χριστός έχει ευθέως καταγγείλει την πλουτοκρατία (στα ακόλουθα χωρία: Κατά Ματθαίον 19:16-24, Κατά Μάρκον 10:17-25, και Κατά Λουκάν18:18-25), έχει συνδέσει το εμπόριο χρήματος με την κλοπή και έχει κρίνει με βία τους κερδοσκόπους (στα ακόλουθα χωρία: Κατά Ματθαίον 21:12-14, Κατά Μάρκον 11:15, και Κατά Ιωάννην 2:14-16), και, περιγράφοντας την Τελική Κρίση, στο Κατά Ματθαίον 25:31-46, ταυτίζεται με τους πεινασμένους, τους φτωχούς, τους φυλακισμένους και τους ασθενείς και δηλώνει ότι κάθε καλό και κάθε κακό που γίνεται στους πιο ταπεινούς και ανίσχυρους αδελφούς του αποτελούν, συγχρόνως, αντίστοιχες στάσεις απέναντι στον ίδιο τον Θεό.

    Στην αγγλική πολιτική σκέψη, η θέση ότι όλοι οι άνθρωποι είναι εξίσου παιδιά του Θεού έχει διατυπωθεί εμφατικά από τον Άγγλο Σοσιαλιστή φιλόσοφο και ιστορικό της Οικονομίας Ρίτσαρντ Χένρι Τόνεϊ (RichardHenryTawney, 1880-1962).Τα πολιτικά συγγράμματα του Τόνεϊ αποτελούν μια μορφή Σοσιαλισμού που βασιζόταν σε γενικές ανθρώπινες αξίες και στην κοινωνική τους έκφραση, ως επιγέννημα του χριστιανικού ανθρωπισμού του. Στις σημειώσεις του για το βιβλίο του «CommonplaceBook», το οποίο έγραψε έναν χρόνο πριν από τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο, είχε γράψει ότι η κοινωνία ήταν «άρρωστη λόγω της απουσίας ηθικού ιδεώδους».

 

Ηθική αρρώστια

Αυτή ακριβώς η ηθική αρρώστια αποτελεί το κυρίως θέμα του βιβλίου του «TheAcquisitiveSociety» (Η Κτητική Κοινωνία), στο οποίο αναλύει μια κοινωνία στην οποία η βιομηχανία και η περιουσία έχουν αυτονομηθεί από τις αρχές της λειτουργικότητας (function) και του σκοπού (purpose), κι έτσι αυτού του είδους η κοινωνία βρίσκεται σε κατάσταση ηθικής ανομίας, στο πλαίσιο της οποίας η κτήση και η εκβιομηχάνιση είναι ανεξέλεγκτες. Σύμφωνα με τον Τόνεϊ, η αταξία της καπιταλιστικής κοινωνίας, που αντανακλάται σε μια οικονομική ζωή, η οποία βρίσκεται «σε μια αέναη κατάσταση θανατηφόρου ερεθισμού», αποτελεί την αναπότρεπτη συνέπεια του ηθικού κενού της καπιταλιστικής κοινωνίας. Αντιπαρατιθέμενος προς αυτού του είδους την κοινωνία, ο Τόνεϊ διατύπωσε μια εναλλακτική αρχή, η οποία συνίσταται στη λειτουργική χρήση της περιουσίας (σε αντιδιαστολή προς τη σισύφεια αναπαραγωγή της) και στην ύπαρξη κοινού κοινωνικού σκοπού.

 

Share


ΔΙΕΘΝΗ

  1. Παίρνουν «φωτιά» οι εκλογές στις ΗΠΑ

  2. Άφεση αμαρτιών

  3. Τα μεθοριακά περιστατικά κινδυνεύουν να μετεξελιχθούν σε πόλεμο

  4. Χιλιάδες διαδηλωτές κατά της λιτότητας στους δρόμους της Μαδρίτης. Διαδηλώσεις σε άλλες 56 ισπανικές πόλεις

  5. Νικητής ο Τσάβες, η αριστερά της Λατινικής Αμερικής χαιρετίζει την επανεκλογή του

ΚΟΙΝΩΝΙΑ

  1. «Πότες» και… θεριακλήδες οι Έλληνες μαθητές


  2. Απόπειρα ληστείας σε σταθμό του μετρό, δύο τραυματίες
  3. Απαγορεύονται για αύριο συγκεντρώσεις και πορείες στις περιοχές που θα κινηθεί η Άγκ. Μέρκελ.

  4. Ελεύθεροι με ρητή δικάσιμο οι συνδικαλιστές της ΔΕΗ

  5. Προσαγωγές εργαζομένων του Δρομοκαΐτειου