Κοινωνική Ε.Ε. κόντρα στην ολιγαρχική Ε.Ε.

Τρίτη, 09 Οκτωβρίου 2012   

του ΝΙΚΟΥ ΛΑΟΥ

Ένα κίνημα πολιτών σε ευρωπαϊκό επίπεδο δίνει ελπίδες για την αποκατάσταση της δημοκρατίας και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων
 
Το κίνημα Firenze 10+10 ενώνει σε μια πανευρωπαϊκή ομάδα τους λαούς που έχουν πέσει θύματα της χρηματοοικονομικής αυθαιρεσίας

 

Η Ευρώπη ζει σε μια δραματική φάση της ιστορίας της. Η Δημοκρατία στην Ευρώπη βρίσκεται σε οριακή κατάσταση και απειλείται με θάνατο, ενώ γινόμαστε μάρτυρες της εξάπλωσης μεταδημοκρατικών διαδικασιών σε εθνικό και υπερεθνικό επίπεδο. Οι ηγέτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης έχουν, επίσης, συγκεντρώσει τη δύναμη της λήψης αποφάσεων επί δημοσίων και δημοσιονομικών υποθέσεων στα χέρια μιας ολιγαρχίας κυβερνήσεων, τεχνοκρατών και της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ), η οποία ολιγαρχία υπόκειται στις επιταγές της χρηματοοικονομικής ελίτ και χαρακτηρίζεται πλέον κυρίως από τυπική -και όχι ουσιαστική- δημοκρατική λογοδοσία. Ακόμη, δε, και στις περιπτώσεις που αυτή η ολιγαρχία ζητεί μια μορφή δημοκρατικής νομιμοποίησης, η οργανωμένη παραπληροφόρηση και η χειραγωγούμενη δημοσιογραφία κάνουν τη δημοκρατική διαδικασία μια σκιά του εαυτού της. Οι συνταγές και οι πρακτικές της χρηματοοικονομικής ελίτ, που είναι η πραγματική αιτία της κρίσης, όχι μόνο δεν είναι πλέον νεκρές, όπως θα έπρεπε, αλλά εμφανίζονται ως ο ορισμός της τέλειας υγείας: η προαναφερθείσα ολιγαρχία χρησιμοποιεί την κρίση για να καταστρέψει κοινωνικά και εργασιακά δικαιώματα και να ανακατανείμει πλούτο προς όφελος ισχυρών οικονομικών συμφερόντων.

 Επιπλέον, η πιο απίστευτη επιχείρηση προπαγάνδας της εποχής μας βρίσκεται σε πλήρη ανάπτυξη, καθώς παράγοντες των κρατών και των αγορών προσπαθούν να κάνουν τους πολίτες να πιστέψουν ότι το δημόσιο χρέος προκλήθηκε από υπερβολικές κοινωνικές δαπάνες και από υψηλούς μισθούς. Στην πραγματικότητα ο χρηματοοικονομικός κλάδος προκάλεσε την κρίση και το δημοσιονομικό έλλειμμα της Ε.Ε. είναι το αποτέλεσμα της κρίσης και όχι η αιτία της.

 

Η απάντηση της κοινωνίας

 Όλο και περισσότεροι άνθρωποι στην Ε.Ε. συνειδητοποιούν ότι σε περιόδους όπως αυτή χρειάζεται μια ισχυρή κοινωνική απάντηση και ότι υπάρχει επείγουσα ανάγκη για άμεση δράση και για πανευρωπαϊκή κινητοποίηση. Κοινωνικά κινήματα συνειδητοποιούν ότι υπάρχει ανάγκη οικοδόμησης ενός ευρωπαϊκού χώρου «στρατηγικών συμμαχιών» των κοινωνικών δυνάμεων. Όταν εκδηλώθηκε, λ.χ., η επίθεση εναντίον της Ελλάδας από μεγάλες οικονομικές δυνάμεις και από την Τρόικα (το ΔΝΤ, την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και την ΕΚΤ), μεγάλο μέρος των ευρωπαϊκών λαών ήταν ανίκανο να οργανώσει μια κοινωνική απάντηση και κατάπινε μια προπαγάνδα που καλλιεργούσε τις αντιλήψεις αφενός ότι κάθε κοινωνία έπρεπε να επικεντρωθεί στη δική της κρίση και αφετέρου ότι κάποιες εθνικές κοινωνίες (π.χ. η γερμανική) δήθεν «διασώζουν» κάποιες άλλες (π.χ. την ελληνική). Κατ’ αυτόν τον τρόπο η ολιγαρχία της Ε.Ε. πέτυχε να διαιρέσει, να αποπροσανατολίσει και να διαχειριστεί κατά τα συμφέροντά της την ευρωπαϊκή κοινωνία. Όμως τα πράγματα αλλάζουν και μπορούν να αλλάξουν περισσότερο.

 Το Παγκόσμιο Κοινωνικό Φόρουμ (WorldSocialForum), του οποίου η χάρτα εγκρίθηκε στο Σάο Πάολο της Βραζιλίας, στις 9 Απριλίου 2001, αποτελεί ένα πρωτοποριακό μοντέλο οργάνωσης της κοινωνικής δράσης. Με βάση αυτό το μοντέλο, πολλά ευρωπαϊκά κινήματα σήμερα επισημαίνουν ότι πρέπει να ξεπεραστεί η υφιστάμενη πολυδιάσπαση των δυνάμεων κοινωνικής διαμαρτυρίας και αλλαγής στην Ευρώπη. Συνήθως υπάρχουν ευρείες συμφωνίες στην ανάλυση και στις προτάσεις -τώρα πλέον στην Ευρώπη έχουμε εκατοντάδες παρόμοιων κειμένων, προσκλήσεων σε δράση και δηλώσεων που είναι μια καλή βάση για τη δημιουργία μιας κοινής ευρωπαϊκής κοινωνικής πλατφόρμας-, αλλά χρειάζεται ένωση των αντίστοιχων κοινωνικών δυνάμεων σε πανευρωπαϊκό επίπεδο.

 

«Firenze10+10»

 Το κίνημα «Firenze10+10», που θα συναντηθεί στο διάστημα 8-12 Νοεμβρίου 2012, αποτελεί μια υποδειγματική συνεισφορά σε αυτήν την προσπάθεια. Σήμερα ο ευρωπαϊκός χώρος είναι ο ελάχιστος χώρος που είναι αναγκαίος, εάν πρόκειται να οικοδομηθεί μια αξιόπιστη εναλλακτική κοινωνική και οικονομική πρόταση. Το να υποτιμά κάποιος την παγκόσμια διάσταση της σύγκρουσης μεταξύ κεφαλαίου και εργασίας, μεταξύ κεφαλαίου και φύσης και μεταξύ κεφαλαίου και κοινωνικών αγαθών είναι μεγάλο λάθος, σύμφωνα με το κίνημα «Firenze10+10», το οποίο -όπως και το Παγκόσμιο Κοινωνικό Φόρουμ στη Βραζιλία- αγωνίζεται για μια εναλλακτική πρόταση παγκοσμιοποίησης. Στη Φλωρεντία το κίνημα «Firenze10+10» θέλει να εφοδιάσει τους κοινωνικούς δρώντες με έναν χρήσιμο χώρο δημιουργίας συμμαχιών και στρατηγικής σε ευρωπαϊκό επίπεδο, διασυνδέοντας μεταξύ τους τοπικά κινήματα κοινωνικής διαμαρτυρίας και αλλαγής.

 Στο κίνημα «Firenze10+10» συμμετέχει τεράστιος αριθμός κοινωνικών κινημάτων, συνδικαλιστικών οργανώσεων, ομάδων πολιτών, περιβαλλοντικών και πολιτιστικών ενώσεων, φοιτητικών οργανώσεων, φεμινιστικών ομάδων και μεμονωμένων ακτιβιστών.

 Το κίνημα «Firenze10+10» δηλώνει ότι προτίθεται να εργαστεί για την κατάρρευση των τειχών μεταξύ Ανατολικής και Δυτικής Ευρώπης, δημιουργώντας έναν ενιαίο χώρο κοινωνικής δράσης, στον οποίο θα είναι πλήρως ενσωματωμένα τα Βαλκάνια και η Ανατολική Ευρώπη. Επίσης, επιδιώκει να οικοδομήσει γέφυρες προς τη Νότια Μεσόγειο, δεδομένου, μάλιστα, ότι το Παγκόσμιο Κοινωνικό Φόρουμ 2013 θα πραγματοποιηθεί στην Τυνησία.

 Τέλος, το κίνημα «Firenze10+10» τονίζει ότι πρέπει να υπάρχει ένα μακροπρόθεσμο όραμα. Εξ ου και το όνομα περιλαμβάνει τον όρο 10+10: δέκα χρόνια μετά το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Φόρουμ (EuropeanSocialForum) του 2002, αλλά, πάνω απ’ όλα, «συν δέκα», που σημαίνει την ανάγκη οικοδόμησης κοινής στρατηγικής και κοινού οράματος για την επόμενη δεκαετία και όχι εγκλωβισμό σε έναν βραχυπρόθεσμο ορίζοντα και στην προοπτική απλώς των επόμενων εκλογών.

 

Ένας πυρήνας ισχυρών, κοινών δράσεων και πρωτοβουλιών

 

Λεζάντα: Στις σημαντικές νίκες του κινήματος συγκαταλέγεται το περσινό δημοψήφισμα στην Ιταλία, στο οποίο ο ιταλικός λαός είπε «όχι» στην ιδιωτικοποίηση του νερού

 

 To«Firenze10+10» είναι ένα πείραμα το οποίο οικοδομεί πάνω σε προηγούμενες εμπειρίες και διαδικασίες. Πρόκειται για έναν χώρο, ένα φόρουμ διασύνδεσης και επανασύνδεσης με προσανατολισμό την πράξη. Δεν πρόκειται για ένα ακόμη Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Φόρουμ, παρότι η αφορμή για την πραγματοποίηση αυτής της πρωτοβουλίας ήταν η δέκατη επέτειος του πρώτου Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Φόρουμ.

 Το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Φόρουμ αποτέλεσε μια εξαιρετική στιγμή στη δημιουργία μιας πανευρωπαϊκής «Εκκλησίας του Δήμου», στην οποία παρουσιάστηκαν αναλύσεις, προτάσεις και λύσεις, οι οποίες αν είχαν μετατραπεί σε πολιτικές πράξεις δεν θα είχαν αφήσει την Ευρώπη και τον κόσμο να οδηγηθούν στην τρομερή οικονομική, περιβαλλοντική, κοινωνική και πολιτική κρίση στην οποία βρίσκονται σήμερα.

 Το πρόγραμμα του «Firenze10+10» τονίζει ότι δεν υπάρχει πια χρόνος για να χανόμαστε σε χιλιάδες workshopsκαι σεμινάρια, αλλά πρέπει να δημιουργηθεί ένας πυρήνας ισχυρών, κοινών δράσεων και πρωτοβουλιών. Δέκα χρόνια μετά το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Φόρουμ του 2002 δεν υπάρχει πλέον περιθώριο για απλούς επετειακούς εορτασμούς για κάτι που έγινε, ούτε έχει νόημα να επαναληφθούν πρακτικές και ρητορικές περασμένων εποχών και περασμένων σταδίων κοινωνικής εξέλιξης. Τα κοινωνικά κινήματα έχουν αλλάξει, νέοι δρώντες έχουν αναδειχθεί και έχουν καταγραφεί νέες νίκες και νέες ήττες. Μια αξιοπρόσεκτη πρόσφατη νίκη ήταν εκείνη του κινήματος του νερού και των υπηρεσιών κοινής ωφέλειας στο ιταλικό δημοψήφισμα πέρσι.

 

Τα σημεία-κλειδιά προγράμματος του κινήματος

Το«Firenze10+10» επικεντρώνει τη δράση του σε πέντε ζητήματα: Δημοκρατία, αντίσταση στη λιτότητα, εργασία, κοινωνικά αγαθά και οικοδόμηση μιας ανθρώπινης Ευρώπης

 

 

Το πρόγραμμα του «Firenze10+10» δεν είναι απλώς ένας χώρος για να γεμίσει με εκατοντάδες ουσιωδώς ασύνδετων μεταξύ τους πρωτοβουλιών, ούτε είναι μια μορφή «Θερινής Ακαδημίας» (SummerAcademy) για κοινωνικά κινήματα. Τουναντίον, σύμφωνα με εκπροσώπους της οργανωτικής επιτροπής του «Firenze10+10», έχουν από κοινού προσδιορίσει στην προπαρασκευαστική διεθνή συνάντηση του Μιλάνου, πέντε κύριες «σφαίρες συμμαχίας» (ή περιοχές εστίασης).

1)                       Δημοκρατία: Δίκτυα, κοινωνικά κινήματα και οργανώσεις από ολόκληρη την Ευρώπη προτίθενται να αντιταχθούν στις κυρίαρχες διαδικασίες που βασίζονται στη μέθοδο «από πάνω προς τα κάτω» και να αντιπαραθέσουν μεθόδους οριζόντιων επικοινωνιακών και οργανωτικών σχέσεων, ώστε να οικοδομήσουν μια δημοκρατική «Συμφωνία Πολιτών». Τονίζουν ότι το θεμέλιο για μια δημοκρατική Ευρώπη είναι ο σεβασμός προς την αξιοπρέπεια του καθενός ως προσώπου, δηλαδή ως κοινωνικής ετερότητας, και η εγγύηση και διασφάλιση των ατομικών, συλλογικών, εργασιακών και κοινωνικών δικαιωμάτων. Επίσης, το πρόγραμμα του «Firenze10+10» για τη Δημοκρατία τονίζει ότι προτίθεται να οικοδομήσει ένα δημοκρατικό φράγμα προστασίας από την Ακροδεξιά, την ξενοφοβία και όλους τους παράγοντες που υπονομεύουν την κοινωνική αλληλεγγύη και ότι Δημοκρατία σημαίνει -μεταξύ άλλων- επανοικοδόμηση της κοινωνικής αλληλεγγύης.

2)                       Χρηματοοικονομική/Χρέος/Λιτότητα: Στο πλαίσιο του «Firenze10+10» θα συζητηθούν ζητήματα που αφορούν τόσο στο δημόσιο όσο και στο ιδιωτικό χρέος, με σκοπό να διαμορφωθούν νέες προτάσεις για ένα άλλο ευρωπαϊκό οικονομικό μοντέλο, απελεύθερο από τις δικτατορίες των χρηματοοικονομικών ελίτ και των πιστωτικών συστημάτων και βασισμένο στην αλληλεγγύη και στη συμμετοχή των ανθρώπων στη λήψη των αποφάσεων που αφορούν στο μέλλον τους. Αυτή η σφαίρα συζήτησης και δράσης θα φέρει κοντά εκστρατείες και κινήματα εναντίον της λιτότητας, εναντίον του ευρωπαϊκού δημοσιονομικού συμφώνου και εναντίον των υφισταμένων χρηματοπιστωτικών δομών και μεθόδων.

3)                       Εργασία και κοινωνικά δικαιώματα: Τα εργασιακά δικαιώματα δεν μπορούν να χωριστούν από τα κοινωνικά δικαιώματα γενικά και υπάρχει ανάγκη να προταθούν συγκεκριμένες εναλλακτικές προτάσεις για να αποκτήσουν όλοι οι άνθρωποι μια αξιοπρεπή ζωή και ένα αξιοπρεπές επάγγελμα με προοπτική. Πολλές διαφορετικές προτάσεις θα συζητηθούν, μεταξύ των οποίων ένα παγκόσμιο βασικό ελάχιστο εισόδημα.

4)                       Κοινωφελή αγαθά και δημόσιες υπηρεσίες: Αυτή η «σφαίρα συμμαχίας» περιλαμβάνει πολλά ζητήματα σχετικά με τα κοινωφελή φυσικά, κοινωνικά και ψηφιακά αγαθά και τις δημόσιες υπηρεσίες, όπως η γη, η τροφή, το νερό, η ενέργεια, τα κοινωνικά δικαιώματα, η εκπαίδευση, η γνώση και ο κυβερνοχώρος. Επίσης, στο πλαίσιο αυτής της «σφαίρας συμμαχίας», το «Firenze10+10» πρόκειται να ασχοληθεί και να απορρίψει τη μετά-Ρίο ατζέντα που αφορά στην πράσινη οικονομία και να καταδικάζει τη λεγόμενη «χρηματοοικονομοποίηση της φύσης» (financializationofnature), την οποία προωθούν διάφοροι κερδοσκόποι του καπιταλισμού, που επιδιώκουν να κερδοσκοπήσουν μέσω της οικολογίας. Δεν είναι τυχαίο, άλλωστε, ότι ένα μεγάλο δίκτυο κερδοσκόπων του καπιταλισμού από τον Τζορτζ Σόρος (GeorgeSoros) έως μεγάλα επιχειρηματικά συγκροτήματα στην Ελλάδα προωθούν μοντέλα «πράσινης οικονομίας» και οικολογικές στάσεις-πρωτοβουλίες που κυριαρχούνται από τη λογική της «χρηματοοικονομοποίησης της φύσης». Ο σκοπός του «Firenze10+10» είναι να βρεθούν αμοιβαία αποδεκτές κοινές στρατηγικές λύσεις και δράσεις για εκείνους που αγωνίζονται τώρα για να προστατεύσουν τις δημόσιες υπηρεσίες και τα κοινωφελή αγαθά από την εμπορευματοποίηση.

5)                       Η Ευρώπη στη Μεσόγειο και στον κόσμο: Αυτή η «σφαίρα συμμαχίας» βασίζεται στα ακόλουθα θεμελιώδη στοιχεία: την ανάγκη οικοδόμησης μιας περιεκτικής ευρωπαϊκής κοινωνίας, τη συνεργασία, την αλληλεγγύη, το δίκαιο εμπόριο, την ειρήνη, την κοινωνική δικαιοσύνη, καθώς και την υποστήριξη των αγώνων για δημοκρατία και ανθρώπινα δικαιώματα (σε αυτές τις διεκδικήσεις περιλαμβάνονται τα αιτήματα των αραβικών λαών για εκδημοκρατισμό, οι απελευθερωτικοί αγώνες στην Παλαιστίνη και στη Δυτική Σαχάρα και τα δικαιώματα των Κούρδων). Επίσης θα συζητηθούν στρατηγικές για την αποτροπή της στρατιωτικοποίησης της Μεσογείου.

 

 

 

Share