Η κρίση απειλεί τον σκληρό πυρήνα της Ευρωζώνης

Κυριακή, 09 Σεπτεμβρίου 2012   

Του ΜΩΥΣΗ ΛΙΤΣΗ

Δραματικό SOS από τις χώρες που είναι βασικοί χρηματοδότες του ευρωπαϊκού Προϋπολογισμού
Δημοσιονομικός Γολγοθάς για τη Γαλλία, οικονομική κόπωση στη Γερμανία και ο αμφισβητίας Ολλανδός «Τσίπρας» κοντά στην εξουσία!

 

Η πρόσφατη αυστηρή προειδοποίηση του οίκου αξιολόγησης Moody’s για υποβάθμιση της πιστοληπτικής ικανότητας των χωρών με την υψηλότερη αξιολόγηση ΑΑΑ, δηλαδή της Γερμανίας, της Γαλλίας, της Βρετανίας και της Ολλανδίας, του 45% των χωρών που είναι οι βασικοί χρηματοδότες του ευρωπαϊκού Προϋπολογισμού, αποτελεί ένα δραματικό «SOS»: Η κρίση χρέους αγγίζει πλέον τον σκληρό πυρήνα της Ευρωζώνης και της Ε.Ε.

 

Στη Γαλλία, η πολυαναμενόμενη στροφή Ολάντ τείνει να γίνει… μία από τα ίδια, καθώς η γαλλική κυβέρνηση πιέζεται να τηρήσει απαρέγκλιτα τη δημοσιονομική ορθοδοξία, με την ανεργία να καλπάζει. Στη Γερμανία, η αυξανόμενη αγορά εργασίας των «temps» -των εργαζόμενων των 400 ευρώ- δεν αρκεί για να καλύψει τα σημάδια κόπωσης και της γερμανικής οικονομίας, που αρχίζει να είναι όλο και πιο έκθετη στα κύματα της κρίσης, ενώ στην Ολλανδία η πολιτική λιτότητας φέρνει στο προσκήνιο τον Ολλανδό «Τσίπρα», τον Εμίλ Ρέμερ, ηγέτη του πρώην «μαοϊκού» ολλανδικού Σοσιαλιστικού Κόμματος, που πολιορκεί με αξιώσεις την εξουσία, με ένα πρόγραμμα πλήρους αμφισβήτησης του ευρωπαϊκού πολιτικού κατεστημένου.

 

Η ανεργία ξεπέρασε τα 3 εκατ. ανέργους - Η Γερμανία πιέζει για θεραπεία-σοκ

 

 

Η Γαλλία στη γραμμή του πυρός

 

Πρώτη στη γραμμή πυρός -της επεκτεινόμενης προς τον πλούσιο ευρωπαϊκό Βορρά κρίσης- είναι η Γαλλία, μια χώρα με ιδιαίτερη σημασία, όχι μόνο γιατί είναι από τις πλουσιότερες στον κόσμο και πυλώνας μαζί με τη Γερμανία των ευρωπαϊκών εξελίξεων -ο περίφημος γαλλογερμανικός άξονας-, αλλά γιατί η εκλογή Ολάντ δημιούργησε ελπίδες ότι ίσως μπορεί να υπάρξει άλλος δρόμος, πέραν της μονομερούς άγριας λιτότητας.

Η γαλλική οικονομία βρίσκεται ήδη σε κρίση. Ο οίκος Standard& Poor’s έχει ήδη υποβαθμίσει την υψηλή αξιολόγηση της Γαλλίας ΑΑΑ και το κόστος δανεισμού αυξάνει – πάνω από 2% το επιτόκιο του γαλλικού δεκαετούς, σχεδόν διπλάσιο από αυτό των γερμανικών bunds)δεκαετή). Το κυριότερο είναι ότι η ανεργία ξεπέρασε τα 3 εκατ. ανέργους, ενώ μεγάλες επιχειρήσεις, όπως η αυτοκινητοβιομηχανία Peugeot- Citroen, υποδέχτηκαν την εκλογή του νέου προέδρου με την ανακοίνωση για νέες απολύσεις 8.000 εργαζομένων, υπενθυμίζοντάς του ότι ο δρόμος για την «αλλαγή» δεν είναι στρωμένος με ρόδα…

Η κυβέρνηση πρέπει να προβεί σε περικοπές 33-40 δισ. ευρώ για να εκπληρώσει τον στόχο για μείωση του δημοσιονομικού ελλείμματος στο 3% το 2013 – στόχο που δεν έχει αμφισβητήσει ούτε ο νεοεκλεγείς Ολάντ, που προσπαθεί να ισορροπήσει μεταξύ της υπόσχεσης για δικαιότερη κατανομή βαρών και ανάπτυξης και της ανάγκης να δώσει το καλό «παράδειγμα» για δραστική μείωση των δημοσιονομικών ελλειμμάτων που ζητεί από τους άλλους…

 

Πιέσεις

 

Οι «ναυαρχίδες» του διεθνούς Τύπου έχουν ήδη βάλει μπροστά τη μηχανή των πιέσεων. Οι «FinancialTimes» ζητούν από τον Ολάντ να πάψει «να παριστάνει τον “Κύριο Δεν Τρέχει Τίποτα” (Mr. Normal, κατά λέξη στα Αγγλικά) και να γίνει ο “Κύριος Αντιδημοφιλής”».

Η γερμανική «SuddeutscheZeitung» καλεί επίσης τον Σοσιαλιστή πρόεδρο «να υποβάλει τη χώρα στον τύπο της θεραπείας-σοκ, την οποία εφάρμοσε παλαιότερα ο Σοσιαλδημοκράτης Γκέρχαρντ Σρέντερ στη Γερμανία». Για να ανακτήσει τη χαμένη ανταγωνιστικότητά της η Γαλλία, συνεχίζει η γερμανική εφημερίδα, ο Ολάντ «θα πρέπει να περικόψει σημαντικά το μισθολογικό κόστος, να απελευθερώσει το ωράριο και την αγορά εργασίας από τους αυστηρούς κανόνες και να μειώσει τα επιδόματα».

Και αν ο Ολάντ δεν πείθεται με λόγια, υπάρχουν πάντοτε και οι αγορές, να τον συνετίσουν με τα spreads, όπως έγινε με τους «απείθαρχους» του ευρωπαϊκού Νότου!

 

Σε πτώση οι εξαγωγές -μεγάλες επιχειρήσεις ανακοινώνουν απολύσεις

 

Γερμανία: Η «ατμομηχανή» μένει από καύσιμα

 

Την ίδια στιγμή, στη γειτονική Γερμανία -της οποίας το κόστος δανεισμού έχει σχεδόν μηδενιστεί, επειδή θεωρούνταν «ασφαλής» εν μέσω της θύελλας της κρίσης χρέους που σαρώνει όλη την Ευρωζώνη- αρχίζουν να παρουσιάζονται συμπτώματα κόπωσης.

Η ανάπτυξη περιορίστηκε σε 0,3% το δεύτερο τρίμηνο, από 0,5%. Σε σχέση, βέβαια, με τις επιδόσεις άλλων εταίρων -την αρνητική ανάπτυξη 0,7% της Ιταλίας, 0,6% του Βελγίου ή και της μηδενικής της Γαλλίας- η γερμανική οικονομία διαθέτει αντοχές, είναι, ωστόσο, εμφανές ότι το κλίμα επιδεινώνεται και όσον αφορά τη μεγαλύτερη οικονομία της Ευρώπης.

Μία ακόμη τέτοια ένδειξη ήταν η πτώση τον Ιούλιο του δείκτη επιχειρηματικής εμπιστοσύνης του Ινστιτούτου Ifo, που αποτυπώνει τις διαθέσεις 7.000 γερμανικών επιχειρήσεων, στο χαμηλότερο επίπεδο από τον Μάρτιο του 2010, αναγκάζοντας την ίδια τη γερμανική κυβέρνηση να μιλήσει για «σοβαρούς κινδύνους» που αντιμετωπίζει η εγχώρια οικονομία. Οι επιπτώσεις είναι πιο εμφανείς στις εξαγωγές, οι οποίες ανήλθαν τον Ιούνιο σε 92,3 δισ. ευρώ και ήταν κατά 1,5% λιγότερες σε σχέση με τον Μάιο. Την ίδια στιγμή, οι εισαγωγές μειώθηκαν κατά 3%, στα 76,1 δισ. ευρώ. Οι εξαγωγές προς τις χώρες της Ευρωζώνης μειώθηκαν κατά 3% σε σχέση με τον Ιούνιο πέρυσι, ενώ αυτές προς ολόκληρη την Ε.Ε. μειώθηκαν κατά 0,5%.

Η γερμανική οικονομία έχει εξαγωγικό προσανατολισμό, με το 40% των γερμανικών εξαγωγών να κατευθύνεται στην Ευρωζώνη και το 60% ευρύτερα στην Ε.Ε., γεγονός που την κάνει ιδιαίτερα ευάλωτη σε εξωτερικά σοκ.

 

Ανεργία

Η ανεργία αυξήθηκε τον Αύγουστο για πέμπτο συνεχή μήνα, μία ακόμη ένδειξη ότι η γερμανική οικονομία επηρεάζεται από τις ευρύτερες ευρωπαϊκές και διεθνείς εξελίξεις. Συνολικά, ο αριθμός των ανέργων στη Γερμανία ανέρχεται σε 2,901 εκατομμύρια, επίπεδο που ναι μεν είναι το χαμηλότερο από την εποχή της γερμανικής ενοποίησης, είναι, ωστόσο, το υψηλότερο από τον Νοέμβριο πέρυσι. Σε ποσοστά, η ανεργία στη Γερμανία βρίσκεται στο 6,8%, ποσοστό κατά πολύ χαμηλότερο του 10%, με αυξανόμενες τάσεις, στη Γαλλία και υπερδιπλάσιο από αυτό των χωρών του ευρωπαϊκού Νότου, που πλήττονται από την κρίση (Ελλάδα, Ισπανία).

Ωστόσο, ακόμη και στη συγκριτικά -οικονομικά- σε πολύ καλύτερη κατάσταση Γερμανία μεγάλες επιχειρήσεις ανακοινώνουν απολύσεις. Η τράπεζα DeutscheBankανακοίνωσε την κατάργηση 1.900 θέσεων εργασίας, η εταιρεία ενέργειας RWEανακοίνωσε την πρόθεσή της να περικόψει 3.000 θέσεις εργασίας και η μεγαλύτερη εταιρεία πώλησης χάλυβα στην Ευρώπη, Kloeckner, ανακοίνωσε ότι θα περικόψει 1.300 θέσεις, λόγω της μεγαλύτερης από την αναμενόμενη ύφεσης στην Ευρώπη. Η εταιρεία P+SWertfen, ιδιοκτήτρια δύο ναυπηγείων στη Βορειοανατολική Γερμανία, υπέβαλε αίτηση πτώχευσης. Τα δύο Ναυπηγεία Stralsund και Wolgastστη Βαλτική Θάλασσα απασχολούν 1.900 εργαζομένους. Δύο ακόμη ναυπηγεία, το SietasGroup, το παλαιότερο γερμανικό ναυπηγείο που εδρεύει στο Αμβούργο, και το WadanYardsυπέβαλαν επίσης αίτηση πτώχευσης το 2009.

 

Αυτοκινητοβιομηχανίες

 

Άλλες επιχειρήσεις, όπως η αυτοκινητοβιομηχανία Opelκαι η χαλυβουργία ThyssenKrupp, επαναφέρουν το λεγόμενο «Kurzarbeit», ένα επιδοτούμενο από την κυβέρνηση πρόγραμμα μειωμένων ωρών εργασίας, το οποίο είχε χρησιμοποιήσει ευρέως η γερμανική βιομηχανία στη διάρκεια της χρηματοπιστωτικής κρίσης του 2009. Επίσης, η μεγαλύτερη γερμανική εταιρεία κατασκευής ανταλλακτικών, Bosch, ανακοίνωσε μείωση του ωραρίου εργασίας, εξαιτίας της μείωσης της ζήτησης από τις ευρωπαϊκές αυτοκινητοβιομηχανίες αλλά και της μεγάλης μείωσης των πωλήσεων αυτοκινήτων που κινούνται με ντίζελ στις χώρες της Νότιας Ευρώπης.

 

«Η πολιτική ένωση δεν είναι εφικτή σε αυτήν την Ευρώπη»

Εμίλ Ρέμερ: Η «μαοϊκή» συνιστώσα στα πρόθυρα της εξουσίας

 

Εμίλ Ρέμερ, ο Ολλανδός «Τσίπρας» αμφισβητεί το κατεστημένο των Βρυξελλών

 

Αν μέχρι πρότινος την κοινωνική δυσαρέσκεια για την κατάσταση στην Ευρώπη εισέπρατταν κυρίως τα κόμματα της ξενοφοβικής και ρατσιστικής Δεξιάς, τώρα κόμματα που προέρχονται από την άλλοτε Εξωκοινοβουλευτική Αριστερά, όπως το Σοσιαλιστικό Κόμμα της Ολλανδίας, διεκδικούν με αξιώσεις την εξουσία στις εκλογές της ερχόμενης Τετάρτης.

Ο Εμίλ Ρέμερ, πρώην δάσκαλος Δημοτικού και ηγέτης σήμερα του Ολλανδικού Σοσιαλιστικού Κόμματος -το οποίο ξεκίνησε ως «μαοϊκό» στις αρχές του ’70 έπειτα από διάσπαση του «ορθόδοξου» Κομουνιστικού Κόμματος της Ολλανδίας- φέρεται να προηγείται στις δημοσκοπήσεις, παρουσιάζοντας ένα πρόγραμμα ρήξης με τις πολιτικές της λιτότητας και την Ε.Ε.

Ο Ρέμερ ζητά η ΕΚΤ να έχει μεγαλύτερο ρόλο στην αντιμετώπιση της κρίσης, ευνοώντας το να δοθεί στην Ελλάδα περισσότερος χρόνος να μειώσει τα ελλείμματα -τα υπόλοιπα κόμματα του ολλανδικού πολιτικού κατεστημένου υπερθεματίζουν μερικές φορές σε σκληρότητα απέναντι στη χώρα μας- και αντιδρά στα γερμανικά σχέδια για μεταβίβαση μεγαλύτερου μέρους της εθνικής οικονομικής κυριαρχίας στις Βρυξέλλες.

 

Στεγαστικά δάνεια

 

«Η πολιτική ένωση δεν είναι εφικτή σε αυτήν την Ευρώπη, όπου οι διαφορές είναι πολύ μεγάλες μεταξύ Βορρά και Νότου», δήλωσε σε πρόσφατη συνάντησή του με δημοσιογράφους, στη διάρκεια της προεκλογικής του εκστρατείας. Οι Ολλανδοί Σοσιαλιστές, που διαφοροποιούνται από τα κλασικά Σοσιαλιστικά και Σοσιαλδημοκρατικά Κόμματα με θέσεις κοντύτερα σε αυτές σχηματισμών της ριζοσπαστικής ή και της παραδοσιακής Αριστεράς, φέρονται να καρπώνονται μεγάλο μέρος της δυσαρέσκειας για την αύξηση φόρων και την περικοπή των δαπανών. Η Ολλανδία έχει ανεργία 5,3% -από τα χαμηλότερα ποσοστά στην Ευρώπη- από 4,3% πέρυσι. Η πτώση στις τιμές των ακινήτων πιέζει τα ολλανδικά νοικοκυριά, τα οποία έχουν από τα υψηλότερα χρέη σε ενυπόθηκα στεγαστικά δάνεια στην Ευρώπη.

Ο Ρέμερ αμφισβητεί τη δημοσιονομική ορθοδοξία των Βρυξελλών, που επιβάλλει και στην ολλανδική κυβέρνηση να μειώσει το έλλειμμά της στο 3%. «Όταν είναι απαραίτητο να επενδύσουμε στην οικονομία μας, ακόμη και αν το 3% γίνει 4%, πρέπει να γίνει», δηλώνει ο ηγέτης των Ολλανδών Σοσιαλιστών, ο οποίος αμφισβητεί ευθέως τη συνθήκη που υπογράφηκε στη μικρή ολλανδική πόλη του Μάαστριχτ το 1992, θέτοντας τις βάσεις για τη δημιουργία της σημερινής Ε.Ε. «Δεν έχει πλέον ισχύ», τονίζει. «Οι καιροί άλλαξαν και οι πολιτικοί πρέπει να αλλάξουν και αυτοί».