Οι μετρήσεις τηλεθέασης ως πολιτικό όπλο

Παρασκευή, 26 Οκτωβρίου 2012   

του ΑΡΗ ΑΜΠΑΤΖΗ

Πόσο εξυπηρετούν την κυβέρνηση Ερντογάν οι αλλαγές στο σύστημα που δίνει βαρύτητα στις μάζες με χαμηλό μορφωτικό επίπεδο
 
Όσοι αντιτίθενται στην Τουρκία στο νέο σύστημα, υποστηρίζουν ότι μάλλον επιχειρείται περισσότερο να διαμορφώσει κοινωνικά δεδομένα

 

Σημαντικός κοινωνικός καθρέφτης, αλλά και πολιτικός μοχλός που εξυπηρετεί την υφιστάμενη πολιτική εξουσία αποτελούν τα ποσοστά τηλεθέασης στην Τουρκία, αν ληφθεί υπόψη η μεγάλη αλλαγή που υπήρξε στο σύστημα μετρήσεων.

Η αλλαγή αφενός, φαίνεται ότι εξυπηρετεί το γενικότερο πολιτικό πλαίσιο της κυβέρνησης Ερντογάν, προκαλώντας μάλιστα ερωτήματα περί δημιουργίας συνθηκών οπισθοδρόμησης, αφού στο νέο σύστημα απέκτησαν βαρύτητα οι μάζες με χαμηλό μορφωτικό επίπεδο. Αφετέρου, όμως, και με δεδομένη την προβληματική δομή του προηγούμενου συστήματος που έδινε βαρύτητα στο σχετικά υψηλό μορφωτικό επίπεδο, το οποίο δεν είναι αντιπροσωπευτικό, μπορεί να διατυπωθεί ο ισχυρισμός ότι το νέο σύστημα εκφράζει περισσότερο την τουρκική πραγματικότητα.

Υποτίθεται ότι σκοπός ενός συστήματος μέτρησης τηλεθέασης είναι η σύνδεση των μαζών -που διαθέτουν αγοραστική δύναμη- με τη διαφήμιση, δηλαδή τους διαφημιζόμενους. Όμως, όσοι αντιτίθενται στην Τουρκία στο νέο σύστημα, υποστηρίζουν ότι αυτό μάλλον επιχειρεί περισσότερο να διαμορφώσει κοινωνικά δεδομένα, παρά να απευθυνθεί στην αγοραστική δύναμη. Μπορεί να αντιτείνει κάποιος το επιχείρημα ότι υπάρχει, πλέον, στην Τουρκία και μία μεγάλη μάζα που διαθέτει αγοραστική δύναμη και μάλιστα σημαντική η οποία, ωστόσο, υιοθετεί ένα άλλο μοντέλο ζωής και πολιτισμού. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι οι μαντιλοφορούσες που έχουν κατακλύσει τα γυμναστήρια, με τρόπο που η αγορά πιέζεται ώστε να ανοίξουν γυμναστήρια αποκλειστικά για αυτές.

 

Οι ομάδες

 

Οι μετρήσεις τηλεθέασης γίνονται με βάση τις ομάδες Α, Β, C1, C2, Dκαι Ε. Στην ομάδα Α ανήκουν άτομα πανεπιστημιακής εκπαίδευσης και σε ποσοστό 30%, με μεταπτυχιακό. Είναι ιδιοκτήτες εργοστασίων, βιοτεχνιών και καταστημάτων. Οι παντρεμένες γυναίκες εργάζονται σε ποσοστό 40%, ενώ το 30% της ομάδας κάνει διακοπές.

Η ομάδα Β συνίσταται κατά 65% σε αποφοίτους πανεπιστημίων και κατά 35% αποφοίτους ανώτερων σχολών ή λυκείων. Κατά 60% είναι δημόσιοι ή ιδιωτικοί υπάλληλοι. Οι γυναίκες εργάζονται σε ποσοστό 30%, ενώ το 20% της ομάδας κάνει διακοπές.

Στην ομάδα C1 το 60% είναι απόφοιτοι λυκείου. Το 40% είναι μικροκαταστηματάρχες, το 15% υπάλληλοι και το 15% συνταξιούχοι. Οι γυναίκες εργάζονται σε ποσοστό 13%, ενώ το 20% έχει δυνατότητα να κάνει διακοπές.

Στην ομάδα C2 το 20% είναι απόφοιτοι λυκείου, ενώ η πλειοψηφία είναι απόφοιτοι δημοτικού. Το 10% είναι ελεύθεροι επαγγελματίες και το 20% συνταξιούχοι. Οι γυναίκες εργάζονται σε ποσοστό 10%, ενώ διακοπές κάνουν μόνο στο χωριό τους, αν έχουν.

Στην ομάδα Dανήκουν άτομα κατά 70% απόφοιτοι δημοτικού. Το 30% είναι συνταξιούχοι, το 20% εργάτες, το 30% αγρότες.

Τέλος, στην ομάδα Ε ανήκουν κατά 95% απόφοιτοι δημοτικού ή δίχως εκπαίδευση. Το 30% είναι άνεργοι, το 40% συνταξιούχοι και το 30% συνταξιούχοι που εργάζονται σε άλλη δουλειά.

Στο προηγούμενο σύστημα μετρήσεων οι ομάδες Α και Β ήταν το 35% του συνολικού δείγματος. Στο νέο σύστημα το ποσοστό αυτό μειώθηκε στο 12%.

 

Νέα δεδομένα στα τουρκικά σίριαλ

Η αλλαγή δεν εξαντλείται στο σύστημα μετρήσεων. Έχουν αλλάξει και τα δεδομένα της «κοινωνικοοικονομικής θέσης» που ανακοινώνει κάθε δύο χρόνια η Ένωση Ερευνητών Τουρκίας. Τα δεδομένα αυτά λαμβάνονται υπόψη και κατά τις μετρήσεις τηλεθέασης. Στα νέα δεδομένα ο όρος «οικογενειάρχης» αντικαταστάθηκε από το «άτομο που εξασφαλίζει τα κύρια έσοδα». Με τα παλαιά δεδομένα, ο «οικογενειάρχης» και το επίπεδό του καθοριζόταν με βάση το επίπεδο εκπαίδευσης, το αν είναι απόφοιτος πανεπιστημίου και το αν και οι γονείς του είναι απόφοιτοι πανεπιστημίου. Στα νέα δεδομένα ο ορισμός γίνεται με βάση τα έσοδα, το οποίο κατατάσσει κατά κύριο λόγο το νοικοκυριό σε μία από τις ομάδες A, B, C1, C2, Dκαι E.

Αυτό σημαίνει ότι τα σίριαλ, που είναι ο κύριος παράγων στην τηλεθέαση, ακολουθούν τις ίδιες προδιαγραφές. Δηλαδή τα νέα τουρκικά σίριαλ που

θα παιχτούν σύντομα και στα ελληνικά κανάλια, ετοιμάζονται με βάση τα νέα αυτά δεδομένα.

Share