Η απάτη της χρηματοοικονομικής ελίτ προκάλεσε την κρίση

Παρασκευή, 17 Αυγούστου 2012   

Του Νίκου Λάου –

Από πολλές πλευρές υποστηρίζεται ο άρρηκτος δεσμός μεταξύ της πολιτικής οικονομίας και της ηθικής. Άλλωστε, η ίδια η πολιτική, ως αντικείμενο επιστημονικής διερεύνησης, είναι ουσιαστικά εφαρμοσμένη ηθική φιλοσοφία! Πολύ απλά, στη φιλοσοφία, ο όρος «ηθική συνείδηση» σημαίνει, γενικά, τη συνείδηση που αξιολογεί. Γι’ αυτό η «κρίση αξιών», δηλαδή αξιολογικών κριτηρίων, είναι τόσο σημαντικό φιλοσοφικό και πολιτικό ζήτημα.

Η απάτη -δηλαδή ένα φαινόμενο ηθικής τάξης- αποτελεί δομικό χαρακτηριστικό του ιδρυμένου συστήματος πολιτικής οικονομίας.

Η απάτη προκάλεσε τη μεγάλη ύφεση της δεκαετίας του 1930 και την τρέχουσα χρηματοοικονομική κρίση. Στις 26 Οκτωβρίου 2010, η ειδησεογραφική ιστοσελίδα «CNN Money» έγραψε ότι ο Ρόμπερτ Σίλερ (Robert Shiller), καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Γιέιλ (Yale University) και καταξιωμένος μελετητής φαινομένων «οικονομικής φούσκας», ανέφερε ότι το σκάνδαλο των κατασχέσεων -κατά το οποίο οι μεγάλες τράπεζες έχουν καθ’ έξιν και κατά συρροή καταχραστεί τίτλους ιδιοκτησίας κατοικιών, οδηγώντας σε αμφισβητούμενης νομιμότητας κατασχέσεις και πωλήσεις / πληστηριασμούς- αποτελεί μια επανάληψη της δεκαετίας του 1930 και πως οι Αμερικανοί έχασαν την πίστη τους στην εντιμότητα και των επιχειρηματικών θεσμών και των κυβερνητικών.

Ο πρώην διευθυντής λογιστηρίου της SΕC (Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς των ΗΠΑ) Λιν Τέρνερ (Lynn Turner) δήλωσε στην εφημερίδα «The New York Times», στις 5 Δεκεμβρίου 2001: «Ο όγκος των τεχνασμάτων και της απροκάλυπτης απάτης κυριαρχεί σε κάθε περίοδο από τις αρχές της δεκαετίας του 1970, όταν μεγάλες λογιστικές κομπίνες, όπως εκείνη της «Equity Funding», ήρθαν στην επιφάνεια, καθώς και στη δεκαετία του 1920, όταν η καλπάζουσα απάτη συνέβαλε στην επέλευση της κατάρρευσης του 1929 και οδήγησε στη δημιουργία της SEC».

Στις 31 Μαΐου 2009, στην εφημερίδα «Huffpost Politics», ο οικονομολόγος και γνωστός αρθρογράφος Ρόμπερτ Κούτνερ (Robert Kuttner) έγραψε για τη σχέση μεταξύ της οικονομικής κρίσης και της διαφθοράς των ελίτ: «Από το 1932 έως το 1934, η Επιτροπή Τραπεζικών Υποθέσεων της Γερουσίας, υπό τη διοίκηση του αρχιεισαγγελέα Φέρντιναντ Πεκόρα (Ferdinand Pecora), εξιχνίασε τη βαθύτερη απάτη και τη διαφθορά που οδήγησαν στην Κατάρρευση του 1929 και στη Μεγάλη Ύφεση».

Στο ίδιο πνεύμα, στις 13 Ιουλίου 2009, στην εφημερίδα «Huffpost Politics», ο καθηγητής του Πανεπιστημίου του Μισούρι (University of Missouri) Ουίλιαμ Μπλακ (William K. Black) έγραψε: «Η αυθεντική έρευνα «Πεκόρα» (Pecora investigation) τεκμηρίωσε τις αιτίες της οικονομικής κατάρρευσης που οδήγησαν στη Μεγάλη Ύφεση… Πιστοποίησε ότι συγκρούσεις συμφερόντων και απάτες ήταν συνηθισμένες στους κόλπους της χρηματοοικονομικής ελίτ και των κυβερνητικών αξιωματούχων. Οι έρευνες του «Πεκόρα» παρείχαν τη βάση των γεγονότων πάνω στην οποία διαπιστώθηκε από όλους ότι το χρηματοοικονομικό σύστημα και οι πολιτικοί σύμμαχοί του ήταν διεφθαρμένοι».

Ο οικονομολόγος Τζέιμς Γκαλμπρέιθ (James K. Galbraith) έγραψε στο εισαγωγικό σημείωμά του στην τελευταία επανέκδοση του βιβλίου του πατέρα του, νομπελίστα οικονομολόγου Τζον Κένεθ Γκαλμπρέιθ (John Kenneth Galbraith), με τίτλο «Η Μεγάλη Κατάρρευση, 1929» (The Great Crash, 1929), τα εξής: «Η κύρια σχέση του (βιβλίου) “Η Μεγάλη Κατάρρευση, 1929” με τη μεγάλη κρίση του 2008 βρίσκεται σίγουρα εδώ. Και στις δύο περιπτώσεις η κυβέρνηση γνώριζε τι έπρεπε να κάνει. Και στις δύο περιπτώσεις αρνήθηκε να το κάνει. Το καλοκαίρι του 1929, μερικά αυστηρά λόγια από ψηλά, μια αύξηση του προεξοφλητικού επιτοκίου, μια σκληρή έρευνα στις πυραμιδοειδείς κομπίνες εκείνης της εποχής και η τράπουλα της Wall Street θα είχε σωριαστεί πριν η πτώση της να καταστρέψει ολόκληρη την οικονομία. Το 2004, το FBI προειδοποίησε δημόσια για “μια επιδημία στεγαστικής απάτης”. Αλλά η κυβέρνηση δεν έκανε τίποτε και λιγότερο από το τίποτε, διανέμοντας, αντίθετα, χαμηλά επιτόκια, απορρύθμιση και σαφή σήματα ότι οι νόμοι δεν θα εφαρμόζονταν… Αυτό ήταν απάτη, η οποία διεπράχθη κατ’ αρχάς από την κυβέρνηση σε βάρος του πληθυσμού και από τους πλούσιους σε βάρος των φτωχών».

Η οικονομία βρίσκεται σε κρίση κυρίως επειδή οι χρηματοοικονομικές ελίτ και οι κυβερνήσεις διέπραξαν κολοσσιαίες απάτες και είναι βαθιά διεφθαρμένες. Επίσης, πολλοί πολιτικοί, λόγω συμμετοχής τους σε σκάνδαλα, είναι υποκείμενα εκβιασμών άλλων πολιτικών (ακόμη και ξένων χωρών) και της οικονομικής ελίτ. Συνεπώς, η οικονομία δεν θα ανακάμψει ουσιαστικά, εάν δεν καταδιωχθεί η απάτη και αν δεν λάβει χώρα μια μείζονα αλλαγή των χρηματοοικονομικών και πολιτικών ελίτ και δομών εξουσίας.

Σήμερα είναι ξεκάθαρο ότι η απάτη αποτελεί το επιχειρηματικό μοντέλο των γιγανιταίων τραπεζών. Έχουμε δώσει γι’ αυτό πολλά σχετικά στοιχεία σε προηγούμενα άρθρα μας στην εφημερίδα μας. Στις 6 Σεπτεμβρίου 2011, η Τζάνετ Ταβακόλι (Janet Tavakoli), πρόεδρος της Tavakoli Structured Finance, έγραψε ένα άρθρο στην εφημερίδα «Huffpost Business», υπό τον χαρακτηριστικό τίτλο «Η Απάτη ως Επιχειρηματικό Μοντέλο» (Fraud as a Business Model).

Γινόμαστε μάρτυρες ενός οικονομικού ολοκαυτώματος που προκλήθηκε από την τραπεζοκρατορία, η οποία μαζί με ένα διεφθαρμένο πολιτικό σύστημα εγκαθίδρυσε μια κλεπτοκρατία, η οποία οδηγεί φτωχούς ανθρώπους ακόμη και στον θάνατο. Στις 21 Ιουνίου 2012, στην ιστοσελίδα του Πανεπιστημίου Ράις (Rice University), δημοσιεύθηκε επιστημονική μελέτη (υπό τον τίτλο «Stagnating Life Expectancies and Future Prospects in an Age of Uncertainty») σχετικά με τη μείωση του χρόνου ζωής των φτωχών πολιτών των ΗΠΑ σε σύγκριση προς τους πλούσιους.

Στις 28 Δεκεμβρίου 2009, η εφημερίδα «Los Angeles Times» δημοσίευσε άρθρο υπό τον τίτλο «Η φτώχεια λιγοστεύει τα υγιή χρόνια» (Poverty shortens healthy years), όπου αναφέρεται ότι η φτώχεια κόβει από τους Αμερικανούς -λόγω της δυστυχίας και της πτώσης του βιωτικού επιπέδου- 8,2 χρόνια υγιούς ζωής. Επίσης, στις 3 Μαρτίου 2009, η ιστοσελίδα του Κέντρου Ειδήσεων του ΟΗΕ (US News Center) έγραψε ότι «η χρηματοοικονομική κρίση θα βαθύνει την ακραία φτώχεια». Πολλοί άνθρωποι και πολλά παιδιά -ειδικά στις πιο φτωχές χώρες- θα πεθάνουν εξαιτίας του συνεχιζόμενου συστήματος απάτης που έχει στήσει η χρηματοοικονομική ελίτ.

Αναγκαίο συστατικό η εμπιστοσύνη, επισημαίνουν κορυφαίοι οικονομολόγοι

Πληθώρα κορυφαίων οικονομολόγων τονίζει: η εμπιστοσύνη είναι αναγκαία για μια ευσταθή οικονομία, αλλά η εμπιστοσύνη δεν μπορεί να αποκατασταθεί μέχρις ότου διωχθεί η απάτη της χρηματοοικονομικής ελίτ και των διεφθαρμένων κυβερνήσεων.

Ο Φράνσις Φουκουγιάμα (Francis Fukuyama), διάσημος συγγραφέας πολιτικής οικονομίας, έγραψε ένα βιβλίο με τίτλο «Εμπιστοσύνη» (Trust), το 1995, υποστηρίζοντας ότι το σημαντικότερο πολιτιστικό χαρακτηριστικό που επηρεάζει την ευημερία και την ανταγωνιστικότητα ενός έθνους είναι το επίπεδο εμπιστοσύνης ή συνεργατικής συμπεριφοράς που βασίζεται σε κοινούς κανόνες.

Στις 18 Σεπτεμβρίου 1998, ο Πολ Ζακ (Paul Zak), καθηγητής και πρόεδρος της Σχολής Οικονομικών και διευθυντής του Κέντρου Νευροοικονομικών Μελετών του Claremont Graduate University, και ο Στέφεν Κνακ (Stephen Knack), ηγετικό οικονομικό στέλεχος του Ερευνητικού Τμήματος της Παγκόσμιας Τράπεζας (World Bank), εξέδωσαν μια κοινή επιστημονική εργασία τους με τίτλο «Εμπιστοσύνη και Μεγέθυνση» (Trust and Growth), στην οποία εξήγησαν πώς και γιατί η οικονομική μεγέθυνση εξαρτάται από την εμπιστοσύνη και η εμπιστοσύνη εξαρτάται από την κοινωνική δικαιοσύνη. Επίσης, σε επόμενη επιστημονική δημοσίευσή τους, το 2001, ο Ζακ και ο Κνακ έδειξαν ότι η ενίσχυση της νομιμότητας, η μείωση της κοινωνικο-οικονομικής ανισότητας και η διευκόλυνση της διαπροσωπικής αλληλοκατανόησης των ανθρώπων ενισχύουν την εμπιστοσύνη, που είναι βασική προϋπόθεση της ανάπτυξης.

Το 2005, το επιστημονικό περιοδικό «Nature» έκανε ένα εκτενές αφιέρωμα στα οικονομικά της εμπιστοσύνης, τονίζοντας ότι η εμπιστοσύνη παίζει ρόλο-κλειδί στις οικονομικές συναλλαγές και στην πολιτική.

Το οικονομικό περιοδικό «Forbes» δημοσίευσε, τον Σεπτέμβριο του 2006, ένα άρθρο υπό τον τίτλο «Τα Οικονομικά της Εμπιστοσύνης» (The Economics of Trust), όπου εξήγησε ότι η δημιουργία δομών και σχέσεων εμπιστοσύνη κρίνει, σε πολύ μεγάλη έκταση, τη διαφορά μεταξύ των πλούσιων χωρών και των φτωχών χωρών.

Στις 27 Φεβρουαρίου 2009, στο περιοδικό «City», η Πάολα Σαπιέντσα (Paola Sapienza), καθηγήτρια χρηματοοικονομικής στο Northwestern University, και ο Λουίτζι Ζιγκάλες (Luigi Zingales), καθηγητής επιχειρηματικότητας και χρηματοοικονομικής στο University of Chicago, δημοσίευσαν ένα άρθρο τους, όπου εξήγησαν ότι η πτώση της εμπιστοσύνης αποτελεί κύριο παράγοντα επιδείνωσης των οικονομικών συνθηκών.

Στις 21 Μαρτίου 2010, στην επιστημονική οικονομική ιστοσελίδα VOX, μια ομάδα διακεκριμένων οικονομολόγων (οι Gilles Saint-Paul, Giancarlo Corsetti, John Hassler, Luigi Guiso, Hans-Werner Sinn, Jan-Egbert Sturm, Xavier Vives, Michael P. Devereux) δημοσίευσαν μια κοινή μελέτη τους, όπου επεσήμαναν και τα εξής: «Η δημόσια δυσπιστία προς τους τραπεζίτες και τις χρηματοοικονομικές αγορές έχει αυξηθεί δραματικά με τη χρηματοοικονομική κρίση. Αυτή η στήλη υποστηρίζει ότι αυτή η απώλεια εμπιστοσύνης στο χρηματοοικονομικό σύστημα έπαιξε κρίσιμο ρόλο στην κατάρρευση της οικονομικής δραστηριότητας που ακολούθησε. Για να διορθωθεί η ζημιά, η χρηματοοικονομική ρύθμιση πρέπει να εστιαστεί στην αποκατάσταση της εμπιστοσύνης».

Στις 20 Οκτωβρίου 2010, ο Νομπελίστας οικονομολόγος Τζόζεφ Στίγκλιτς (Joseph Stiglitz) δήλωσε στο Yahoo Daily Finance: «Το νομικό μας σύστημα υποτίθεται ότι είναι η κωδικοποίηση των κανόνων μας και των πιστεύω μας… Εάν το νομικό σύστημα γίνεται αντιληπτό ως εκμεταλλευτικό, τότε η εμπιστοσύνη σε ολόκληρο το σύστημά μας διαβρώνεται. Και αυτό είναι στην πραγματικότητα το πρόβλημα που βρίσκεται σε εξέλιξη». Με άλλα λόγια, διώξτε τους απατεώνες της χρηματοοικονομικής ελίτ και τους διεφθαρμένους και αποτυχημένους πολιτικούς, ή, αλλιώς, η πραγματική οικονομική ανάκαμψη δεν θα έρθει.

Οι «λειτουργοί» της προπαγάνδας συνεχίζουν το έργο τους

Και μέσα σε αυτό το σύστημα απάτης και δυστυχίας, οι προπαγανδιστές συνεχίζουν το έργο τους. Ο οικονομολόγος Πίτερ Μάικλ Μπρούνο (Peter Michael Bruno), πρώην διοικητής της Κεντρικής Τράπεζας του Ισραήλ και πρώην επικεφαλής οικονομολόγος της Παγκόσμιας Τράπεζας, δήλωσε, σε μια διάλεξή του στο συνέδριο της Διεθνούς Οικονομικής Ένωσης που έγινε στην Τύνιδα το 1995: «Μια αρκετά μεγάλη κρίση μπορεί να συγκλονίσει απρόθυμους διαμορφωτές της πολιτικής, έτσι ώστε να θεσμοθετήσουν μεταρρυθμίσεις που θα αυξάνουν την παραγωγικότητα». Με άλλα λόγια, μέσω κρίσεων επιβάλλονται οι επιθυμίες των ελίτ και μετακυλίεται στη μάζα το κόστος από τις παρενέργειες του συστήματος χρηματοοικονομικής απάτης, που δημιουργούν και καρπώνονται οι ελίτ.

Τέλος, μια άλλη ομάδα προπαγανδιστών -όπως επισημάναμε και στο χθεσινό άρθρο μας στην εφημερίδα μας- έρχεται να καθυποτάξει τον λαό ψυχολογικά, με το να τον πείσει ότι είναι ηθικά ένοχος και με το να του καλλιεργήσει νοοτροπία υπακοής προς τις εντολές των τραπεζιτών. Έτσι, ο λαός οδηγείται στο να πιστεύει ότι οφείλει οικονομικά και οφείλει και ηθικά ό,τι του επιτάσσουν η χρηματοοικονομική ελίτ και οι πολιτικοί εταίροι της διά του κρατικού μηχανισμού. Έχουμε να κάνουμε με έναν πολιτισμό ενοχής. Οι ένοχες ελίτ δημιουργούν θεσμούς και καταστάσεις μετακύλισης των ενοχών τους στις μάζες, συντηρώντας τις ένοχες ιδρυμένες δομές. 

 

Share