Η κυβέρνηση καλύπτει τους πλούσιους φοροφυγάδες

Τετάρτη, 05 Σεπτεμβρίου 2012   

Του Πέτρου Κουσουλού

 

Έκθεση-κόλαφος για τη φορολογική διοίκηση στην Ελλάδα - Τι διαπίστωσε η Τρόικα

 

Στον «αέρα» βρίσκονται τα 31,5 δισ. ευρώ της επόμενης δόσης, με πολύ μεγάλη πιθανότητα να μη δώσουν το πράσινο φως οι Ευρωπαίοι ηγέτες, το ΔΝΤ και η ΕΚΤ, καθώς, όπως αποκαλύπτει σήμερα η «Ελλάδα», η τεχνική έκθεση των Τροϊκανών είναι εντελώς αρνητική, αφού διαπιστώνει ότι στο μείζον θέμα της φοροδιαφυγής δεν έχει γίνει τίποτα.

Οι αρνητικές επισημάνσεις της έκθεσης προφανώς θα κομίσουν στους Έλληνες νέα βάρη, γιατί, όσο δεν μπορούν να αποφευχθούν η φοροδιαφυγή και η μη απόδοση φόρων από τους έχοντες και κατέχοντες, τόσο θα συνεχίζονται οι οριζόντιες περικοπές σε μισθούς και συντάξεις, ενώ υπάρχει ο μέγιστος κίνδυνος του «ξαφνικού θανάτου», δηλαδή, με βάση την αρνητική τεχνική έκθεση της Τρόικας, οι Ευρωπαίοι ηγέτες -εάν δεν προχωρήσουν σε πολιτική λύση- να μην εγκρίνουν την επόμενη δόση.

Εμμέσως, μάλιστα, πλην σαφώς, το κλιμάκιο της Τρόικας που βρίσκεται στην Ελλάδα επισημαίνει ότι είναι σαν η πολιτική ηγεσία να καλύπτει τη μεγάλη φοροδιαφυγή. Από τα αποκαλυπτικά στοιχεία της έκθεσης που δόθηκαν στο υπουργείο Οικονομικών την προηγούμενη εβδομάδα και ήδη βρίσκονται στα χέρια του ΔΝΤ, της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας αλλά και των Ευρωπαίων ηγετών, το συμπέρασμα είναι ότι επί δυόμισι χρόνια, από τότε που μπήκαμε στο Μνημόνιο και μέχρι σήμερα, παρότι έχουν αλλάξει 4 πρωθυπουργοί και 3 υπουργοί Οικονομικών, δεν έχει γίνει τίποτα: α) για να χτυπηθεί η φοροδιαφυγή, β) για να δημιουργηθεί ένα σύστημα ελέγχων των πλουσίων και των μεγάλων επιχειρήσεων, γ) για να στελεχωθεί μια υπηρεσία ελέγχου, δ) να αυτονομηθεί από την πολιτική εξουσία και να δημιουργηθεί φορολογική διαχειριστική Αρχή. Να σημειωθεί ότι, όπως τονίζεται στην έκθεση του τεχνικού κλιμακίου, όλα αυτά θα έπρεπε να είχαν ήδη γίνει μέχρι τέλους Ιουλίου, κάτι που όμως δεν έχει συμβεί, καθώς τον Απρίλιο του 2013 η φορολογική διαχείριση θα πρέπει να έχει περάσει στη νέα αυτήν Αρχή.
Τον πανθομολογούμενο μη αποδοτικό τρόπο λειτουργίας της φορολογικής διοίκησης της χώρας και την αδυναμία ενίσχυσης των κρατικών ταμείων μέσω της πάταξης της φοροδιαφυγής και της άρνησης της ελληνικής κυβέρνησης να συγκρουστεί με τα αποκαλούμενα «μεγάλα συμφέροντα» καταγράφει μυστική έκθεση των ελεγκτών της Τρόικας, που δημοσιεύει σήμερα η «Ε».  

Το πολυσέλιδο πόρισμα παραδόθηκε στις 28 Αυγούστου 2012 στο υπουργείο Οικονομικών και αποτελεί ηχηρό «ράπισμα» για την ηγεσία του υπουργείου Οικονομικών αλλά και τα ανώτατα κρατικά στελέχη της φορολογικής διοίκησης, καθώς συμπεραίνει ότι οι κατέχοντες την εξουσία δεν έχουν πραγματική διάθεση να πατάξουν τη φοροδιαφυγή, ενώ, παράλληλα, προτείνει τη διάλυση της υπάρχουσας φορολογικής διοίκησης και τη δημιουργία ενός νέου οργανισμού, ο οποίος θα στελεχωθεί από τους πλέον άξιους και ικανούς ελεγκτές, ανεξαρτήτως κομματικής ταμπέλας.

Αξίζει να σημειωθεί ότι η συγκεκριμένη έκθεση αφορά σε ένα μόλις μέρος από το υλικό που υπάρχει στα χέρια των Ευρωπαίων εταίρων, του ΔΝΤ αλλά και της ελληνικής κυβέρνησης και αφορά στην αξιολόγηση της λειτουργίας των πλέον νευραλγικών υπουργείων.

Τραγικές διαπιστώσεις

Σε ελεύθερη μετάφραση, η έκθεση-ντοκουμέντο θα μπορούσε κάλλιστα να φέρει τον τίτλο: «Η ελληνική κυβέρνηση δεν έχει τη βούληση να πατάξει τη φοροδιαφυγή και να δημιουργήσει μια ισχυρή, ανεξάρτητη, φορολογική Αρχή». Στο πολυσέλιδο πόρισμά τους, οι ελεγκτές της Τρόικας καταγράφουν όλες τις χρόνιες παθογένειες που οφείλονται στην αδυναμία πάταξης της φοροδιαφυγής και μετατρέπουν σε όνειρο θερινής νυκτός την επιδίωξη της κυβέρνησης να έχει ένα επιπλέον έσοδο κατά 1,5% του ΑΕΠ έως το 2014. Όπως και ο μέσος Έλληνας, ο οποίος μπορεί να μην έχει ακριβή εικόνα για τις προσπάθειες που καταβάλλονται για την πάταξη της φοροδιαφυγής, αλλά γνωρίζει ότι το «ψάρι βρωμάει από το κεφάλι», έτσι και οι Τροϊκανοί διαπιστώνουν ότι η χώρα μας χάνει τη μάχη για την αντιμετώπιση της ανεξέλεγκτης φοροδιαφυγής και της αύξησης των κρατικών εσόδων λόγω της έλλειψης πολιτικής βούλησης! Όπως χαρακτηριστικά αναφέρεται στην έκθεση, «παρά το γεγονός ότι υπάρχει μια γενική παραδοχή πως η φοροδιαφυγή ενδημεί, δεν έχει ακόμα παρατηρηθεί μια στάση αμετάκλητης και αποτελεσματικής αντιμετώπισής της από την πλευρά των κρατικών Αρχών».  

«Δεν υπάρχει πολιτική βούληση»

Στην εμπιστευτική έκθεση συνοψίζονται και οι κυριότερες… ανορθογραφίες που καταγράφηκαν σχετικά με τη λειτουργία της φορολογικής διοίκησης κατά τη διάρκεια παραμονής στη χώρα μας, οι οποίες αποτελούν «ράπισμα» για την ελληνική κυβέρνηση. Στην έκθεσή τους αρχικά καταγράφουν την απουσία ηγεσίας στη φορολογική διαχείριση, καθώς, όπως λένε, «κατά τη διάρκεια της αποστολής μας ενημερωθήκαμε ότι ο επικεφαλής της διοίκησης επί θεμάτων εσόδων απουσίαζε από την υπηρεσία για περισσότερο από τρεις μήνες» (!), ενώ παράλληλα επισημαίνουν ότι ακόμη και ορισμένα διευθυντικά στελέχη της διοίκησης αντιστέκονται (ενεργητικά ή παθητικά) στις μεταρρυθμίσεις. Παράλληλα διαπιστώνουν την ανεπάρκεια προσωπικού με καθήκοντα σε τομείς υψηλής προτεραιότητας, όπως είναι η είσπραξη οφειλών και ο φορολογικός έλεγχος πλούσιων φοροφυγάδων και των μεγάλων επιχειρήσεων, ενώ κάνουν λόγο για υπερβολική τυπολατρία, η οποία «αντίκειται σε κάθε προσπάθεια υιοθέτησης μιας σύγχρονης έννοιας περί διοίκησης». Όπως χαρακτηριστικά αναφέρεται στην εμπιστευτική έκθεση, η αδράνεια εκ μέρους των θεσμικών οργάνων έχει οδηγήσει στο να χαθούν ευκαιρίες βελτίωσης της απόδοσης των εσόδων, ενώ οι κακοσχεδιασμένες περικοπές από πλευράς κρατικών Αρχών έχουν οδηγήσει «σε μη βέλτιστα αποτελέσματα στον τομέα των εσόδων».

«Αλλάζετε ή βουλιάζετε»

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι, μέσω του μυστικού πορίσματος των ελεγκτών του ΔΝΤ, χαρακτηρίζονται αναγκαίες η σύσταση και η λειτουργία ενός νέου διοικητικού πλαισίου για το χειρισμό των φορολογικών θεμάτων, θέτοντας μάλιστα συγκεκριμένα χρονοδιαγράμματα και παρουσιάζοντας τον ακριβή τρόπο λειτουργίας μιας νέας Αρχής. Οι ξένοι εμπειρογνώμονες θέτουν συγκεκριμένα, αυστηρά χρονοδιαγράμματα, τα οποία, όμως, δεν εφαρμόζονται (!), με απώτερο σκοπό τον Απρίλιο του 2013 να λειτουργεί μια νέα ανεξάρτητη διαχειριστική Αρχή, ικανή να πατάξει τη φοροδιαφυγή. Σύμφωνα με τους ελεγκτές της Τρόικας, η συγκεκριμένη Αρχή πρέπει:

1) Να είναι ενισχυμένη με όλες τις απαιτούμενες και σαφώς καθορισμένες εξουσίες και αρμοδιότητες, ώστε να μπορεί να διαχειρίζεται και να επιβάλλει τους φορολογικούς νόμους, ενώ θα επικεντρώνεται αποκλειστικά στους κύριους εθνικούς φόρους (όπως ο φόρος εισοδήματος, ο φόρος κεφαλαίου, ο ΦΠΑ και ο φόρος κατανάλωσης).

2) Να διοικείται από έναν μη πολιτικά διορισμένο διευθύνοντα σύμβουλο, διορισμένο για συγκεκριμένη χρονική διάρκεια, που δεν θα συνδέεται με τη θητεία της εκάστοτε κυβέρνησης και ο οποίος θα είναι επιφορτισμένος με το έργο ολόκληρου του οργανισμού, συμπεριλαμβανομένου και του δικτύου των αποκεντρωμένων φορέων του.

3) Να έχει επαρκή αυτονομία, ώστε να διαχειρίζεται τόσο το αντικείμενο της θέσης του όσο και τα θέματα διοικητικής λειτουργίας, συμπεριλαμβανομένων και των ανθρώπινων πόρων, στη βάση της ανάθεσης εξουσίας, όρων, αρμοδιοτήτων και διαφάνειας. Εν κατακλείδι, η πρόταση των ξένων ειδικών αναφέρεται στη δημιουργία μιας αυτόνομης φορολογικής - διαχειριστικής Αρχής με τη μορφή ενός ενοποιημένου ημιαυτόνομου οργάνου ή ενός αντίστοιχου οργάνου που θα έχει ένα διοικητικό συμβούλιο, η οποία θα ήταν συμβατή με οργανισμούς όπως ο ΟΟΣΑ καθώς και άλλες ευρωπαϊκές οικονομίες.

Χρονοδιαγράμματα

Η μυστική έκθεση Ντε Μετς επισημαίνει ότι η νέα φορολογική Αρχή πρέπει να ξεκινήσει να λειτουργεί από τον Απρίλιο του 2013. Νωρίτερα, όπως χαρακτηριστικά λέει, η ελληνική κυβέρνηση οφείλει να προσχωρήσει στη σταδιακή σύστασή της, ενώ ο ίδιος προτείνει ένα αυστηρό χρονοδιάγραμμα, το οποίο, όμως, δεν ακολουθείται.

Συγκεκριμένα, η έκθεση προβλέπει ότι:

1) Έως το τέλος Ιουνίου 2012 το Υπουργικό Συμβούλιο θα έπρεπε να είχε συμφωνήσει στην εφαρμογή του νέου κυβερνητικού πλαισίου για τα θέματα φορολογικής διαχείρισης.

2) Έως το τέλος του Ιουλίου 2012 θα έπρεπε να είχε διορισθεί (όχι με τη μορφή πολιτικής τοποθέτησης) ο διευθύνων σύμβουλος του νέου οργανισμού, ο οποίος θα έχει τα κατάλληλα προσόντα και τη σχετική εμπειρία, προκειμένου να διαχειριστεί το υπάρχον σύστημα, να αναπτύξει τη νέα φορολογική διαχείριση και να τεθεί ως ο επικεφαλής του νέου οργανισμού, υποκείμενος σε έλεγχο σχετικά με την απόδοση του έργου του. Το ΔΝΤ και η Ε.Ε. θα γνωμοδοτήσουν σχετικά με τον διορισμό.

3) Έως το τέλος του Ιουλίου 2012 θα έπρεπε να είχε συσταθεί μια «ομάδα καθοδήγησης», αποτελούμενη από εκπροσώπους του ΔΝΤ και της Ε.Ε., προκειμένου να βοηθήσουν στην ομαλή μετάβαση στο σύστημα φορολογικής διαχείρισης.

4) Έως το τέλος Σεπτεμβρίου 2012 θα πρέπει να έχει καταρτιστεί ένα λεπτομερές πλάνο, που θα καλύπτει όλα τα θέματα σχετικά με τη νομοθεσία, τους ανθρώπινους πόρους, προκειμένου να συσταθεί η νέα διαχειριστική Αρχή από τον Απρίλιο του 2013.

5) Από τον Απρίλιο του 2013 πρέπει να ξεκινήσει η πρώτη φάση του σχεδίου, καλύπτοντας τους φορολογουμένους που εντάσσονται στα υψηλότερα κλιμάκια υψηλού και μεσαίου εισοδήματος καθώς και τα κομμάτια των φορολογουμένων με υψηλό πλούτο εντός Αττικής.

6) Από τον Απρίλιο του 2014 να επεκταθεί ο καινούργιος οργανισμός επί θεμάτων φορολογίας πέραν της Αττικής, καθώς και για το υπόλοιπο κομμάτι των φορολογουμένων.

Ενίσχυση των μηχανισμών

Το σχέδιο ΔΝΤ - Ε.Ε. προβλέπει, παράλληλα, τη στελέχωση του συγκεκριμένου οργανισμού με 40 νέους ελεγκτές στο γραφείο με τον μεγαλύτερο αριθμό φορολογουμένων, την άμεση ανάθεση σε επιπλέον 150 υπαλλήλους στον τομέα συλλογής οφειλών σε γραφεία εντός Αττικής (με επέκταση της ανάθεσης σε ακόμα 300 υπαλλήλους έως τα τέλη Ιουλίου 2012) και την πρόσληψη 500 ακόμη ελεγκτών εντός Αττικής έως τον Σεπτέμβριο του 2012.

Ταυτόχρονα, γίνεται λόγος για αναβάθμιση της υλικοτεχνικής υποδομής της νέας Αρχής με κλιμάκωση της τεχνικής υποστήριξης, που θα έχει ως σκοπό την αύξηση των εσόδων από φορολογία κατά 1,5% του ΑΕΠ, την κρατική μεταρρύθμιση σε οργανωτικό επίπεδο αλλά και την αναβάθμιση των βασικών λειτουργιών της φορολογικής διαχείρισης. 

Share