ΣτΕ Συνταγματικό το «χαράτσι», αλλά αντισυνταγματική η διακοπή ρεύματος

Τετάρτη, 12 Σεπτεμβρίου 2012   

Πέτρος Κουσουλός

«Επιτακτικούς λόγους εθνικού συμφέροντος που συνίσταται στην άμεση μείωση του δημοσιονομικού ελλείμματος», επικαλείται η υπ’ αριθ. 1972/2012 απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας, η οποία δημοσιεύθηκε χθες, κρίνοντας συνταγματική την επιβολή της έκτακτης εισφοράς στα ακίνητα.
 

 

Μπορεί η απόφαση να είχε γίνει γνωστή από τη διάσκεψη της Ολομέλειας του ΣτΕ τον περασμένο Μάρτιο, ωστόσο η δημοσίευσή της και η ανάλυση του σκεπτικού της παρουσιάζουν εξαιρετικό ενδιαφέρον, μετά και τις εξελίξεις που υπάρχουν σε ό,τι αφορά τις επικείμενες περικοπές των εισοδημάτων των δικαστικών και εισαγγελικών λειτουργών.

Ενδεικτικές ήταν οι τοποθετήσεις -σε κατ’ ιδίαν συζητήσεις- μελών της Ένωσης Δικαστών και Εισαγγελέων, οι οποίοι, σχολιάζοντας τις προθέσεις της κυβέρνησης για περαιτέρω περικοπές στα ειδικά μισθολόγια, «έδειχναν» συναδέλφους τους και κυρίως τους Συμβούλους της Επικρατείας, οι οποίοι το προηγούμενο διάστημα αποφάσισαν υπέρ της συνταγματικότητας νομοθετημάτων που πλήττουν -οικονομικά- μεγάλο μέρος του κοινωνικού συνόλου.

«Εάν έπρεπε να αντιδράσουμε ως κλάδος, ήταν τότε και όχι τώρα», είναι η άποψη την οποία μετέφερε στην «Ε» ανώτατος δικαστικός λειτουργός.

Το σκεπτικό

Στην ίδια απόφαση, η Ολομέλεια του Ανώτατου Ακυρωτικού Δικαστηρίου, υπό την προεδρία του πρώην υπηρεσιακού πρωθυπουργού και προέδρου του ΣτΕ, Παναγιώτη Πικραμμένου, χαρακτήρισε αντισυνταγματική τη διακοπή της ηλεκτροδότησης σε εκείνους που αρνούνται να καταβάλλουν το χαράτσι.

Οι Σύμβουλοι της Επικρατείας συνεδρίασαν στις 2 Δεκεμβρίου 2011, κατόπιν προσφυγής την οποία είχε καταθέσει πολίτης, ο οποίος στρεφόταν εναντίον του υπουργού Οικονομικών. Ο αιτών ήταν ιδιοκτήτης ηλεκτροδοτούμενου διαμερίσματος και ζητούσε από το ΣτΕ να ακυρωθεί η «υπ’ αριθ. ΠΟΛ. 1211/10.10.2011 απόφαση του αναπληρωτού υπουργού των Οικονομικών (ΦΕΚ 2298 Β’/13-10-2011)», δηλαδή το έκτακτο ειδικό τέλος ηλεκτροδοτούμενων δομημένων επιφανειών, που κλήθηκε να πληρώσει με το λογαριασμό της ΔΕΗ με την απειλή της διακοπής του ρεύματος.

Το δικαστήριο δέχθηκε εν μέρει την αίτηση του ιδιώτη. Για το «χαράτσι», οι σύμβουλοι της Επικρατείας έκριναν ότι συνεισφέρει στο να αντιμετωπιστεί το δημοσιονομικό έλλειμμα της χώρας και επομένως η επιβολή του -εκτάκτως και προσωρινώς- είναι συνταγματικά ανεκτή. Με την ίδια απόφαση, όμως, ακύρωσαν την υπουργική απόφαση ως προς το σκέλος του τιμωρητικού μέτρου της διακοπής του ηλεκτρικού ρεύματος, με το σκεπτικό ότι η εν λόγω ρύθμιση είναι ανίσχυρη και μη εφαρμοστέα, ως αντισυνταγματική.

Στο σκεπτικό της απόφασης, η πλειοψηφία της Ολομέλειας του ΣτΕ έκανε δεκτούς τους ισχυρισμούς που προβλήθηκαν από το οικονομικό επιτελείο της πρώην κυβέρνησης περί μη μονιμότητας της επιβολής της έκτακτης εισφοράς, όπως εκφράστηκαν στην προσθήκη-τροπολογία του άρθρου 53 του Ν. 4021/2011. Εδάφιο του συγκεκριμένου άρθρου αναφέρει ότι «η επιβολή του τέλους αυτού υπαγορεύθηκε από την επιτακτική ανάγκη να ληφθούν μέτρα έκτακτα και κατεπείγοντος χαρακτήρα, ώστε, παρά την αναθεώρηση των προβλέψεων για το δημοσιονομικό έλλειμμα συνέπεια αναθεωρήσεως του βαθμού ύφεσης της ελληνικής οικονομίας, να καταστεί, παρ’ όλα αυτά, δυνατόν να επιτευχθούν οι τεθέντες δημοσιονομικοί στόχοι μειώσεως του ελλείμματος τόσο για το 2011 όσο και για το 2012».

Αξίζει, βέβαια, να σημειωθεί ότι, κατά την άποψη της μειοψηφίας, ο επίδικος φόρος έχει πάγιο χαρακτήρα και, ως εκ τούτου, είναι αντισυνταγματικός.

Σε ό,τι αφορά το σκέλος του τιμωρητικού μέτρου της διακοπής της ηλεκτροδότησης σε εκείνους που αρνούνται να πληρώσουν το «χαράτσι», η πλειοψηφία της Ολομέλειας του ΣτΕ έκρινε ότι αντιβαίνει την αρχή της αναλογικότητας και αντίκειται στο άρθρο 2, παρ. 1 του Συντάγματος, «διότι συνεπάγεται στέρηση κοινωνικού αγαθού ζωτικής σημασίας».