Μαφιόζικο δίχτυ «προστασίας» στον μαύρο χρυσό της Ευρασίας

Δευτέρα, 17 Σεπτεμβρίου 2012   

Του Νίκου Λάου

Οι ΗΠΑ αγοράζουν πετρέλαιο από τη Γεωργία και το Αζερμπαϊτζάν, αλλά παίρνουν πίσω μεγάλο μέρος των χρημάτων που πληρώνουν υπό τη μορφή των αμυντικών δαπανών
 
Ο αρχιτέκτονας των ενεργειακών σχεδίων των ΗΠΑ, Μάθιου Μπράιζα, και η άτολμη ελληνική πολιτική

 

Μια ηλεκτρονική διπλωματική αναφορά που συντάχθηκε τον Σεπτέμβριο του 2009 από τον τότε αναπληρωτή επικεφαλής της πρεσβείας των ΗΠΑ στο Αζερμπαϊτζάν, Ντόναλντ Λου (Donald Lu), και περιλαμβάνεται στις διαρροές διπλωματικών εγγράφων που δημοσιεύονται στην ιστοσελίδα WikiLeaks παρομοιάζει τον πρόεδρο του Αζερμπαϊτζάν, Ιλχάμ Αλίεφ (Ilham Aliyev), με αφεντικό της Μαφίας, εφόσον το μεγαλύτερο μέρος του εθνικού πλούτου του Αζερμπαϊτζάν έχει μετατραπεί σε οικογενειακή επιχείρηση για τον Αλίεφ, τα παιδιά του και τους φίλους τους. Εκτενές σχετικό ρεπορτάζ για την εν λόγω αμερικανική έκθεση δημοσίευσε η ειδησεογραφική ιστοσελίδα «Eurasianet.org» στις 2 Δεκεμβρίου 2010. Επίσης, σύμφωνα με αυτές τις πηγές, ο Αλίεφ και η αζέρικη πολιτική ελίτ επιβίωσαν υπό την προστασία και εξαιτίας της προστασίας που τους πρόσφερε το Ισραήλ, που, εν προκειμένω, λειτούργησε, σύμφωνα με την ορολογία της Μαφίας, ως CapodeiCapi(το αφεντικό των αφεντικών). Η προστασία δεν έχει φθηνό αντίτιμο. Για παράδειγμα, σύμφωνα με δημοσίευμα στην ιστοσελίδα του «FoxNews», στις 14 Μαρτίου 2012, το υπουργείο Εθνικής Ασφαλείας του Αζερμπαϊτζάν ανακοίνωσε ότι συνελήφθησαν 22 Αζέροι πολίτες με την κατηγορία ότι είχαν εκπαιδευθεί στο Ιράν από την Επαναστατική Φρουρά του Ιράν για να διαπράξουν τρομοκρατικές ενέργειες σε βάρος των ΗΠΑ και του Ισραήλ.

 Ο Αζέρος πρόεδρος Αλίεφ θεμελίωσε ένα διαβόητο καθεστώς, που κατηγορείται ευρέως για αυταρχισμό και διαφθορά, όταν κέρδισε την εξουσία μέσω διαβλητών εκλογικών διαδικασιών, το 2003. Το 2006 κατόρθωσε να πραγματοποιήσει έναν γύρο σημαντικών πολιτικών συναντήσεων στην Ουάσινγκτον, ώστε να κερδίσει νομιμοποίηση από το αμερικανικό πολιτικό σύστημα, και μάλιστα είχε προσωπική συνάντηση με τον τότε πρόεδρο των ΗΠΑ, Τζορτζ Μπους τον Νεότερο. Αυτές οι επαφές του Αλίεφ με το αμερικανικό πολιτικό κατεστημένο μπόρεσαν να πραγματοποιηθούν λόγω της στήριξης που είχε εξασφαλίσει ο Αλίεφ από το ισραηλινό λόμπι της Ουάσινγκτον. Η προώθηση των αζέρικων συμφερόντων από το ισραηλινό λόμπι (περιλαμβανομένης της υπονόμευσης της Αρμενίας) ενίσχυσε την άποψη ότι «ο δρόμος προς την Ουάσινγκτον περνά μέσα από την Ιερουσαλήμ», όπως έγραψε η Νέτι Γκρος (Netty C. Gross) στο άρθρο της με τίτλο «Το Αζέρικο Τρίγωνο» στην ισραηλινή εφημερίδα «The Jerusalem Post» στις 10 Ιουλίου 2006.

 Μεγάλη ποσότητα του πετρελαίου που εισάγει το Ισραήλ προέρχεται από το Αζερμπαϊτζάν. Επίσης, το Ισραήλ έχει σημαντικά γεωπολιτικά συμφέροντα στο Αζερμπαϊτζάν, όπως άλλωστε και οι ΗΠΑ, οι οποίες επιδιώκουν τη μείωση της ενεργειακής δύναμης της Ρωσίας. Αυτό εξηγεί γιατί, παρότι οι πετρελαϊκές εταιρείες στην περιοχή της Κασπίας προτιμούσαν τον πολύ βραχύτερο και φθηνότερο πετρελαϊκό αγωγό που θα περνούσε μέσα από το Ιράν, το Ισραήλ επίμονα πίεσε για την κατασκευή του εναλλακτικού αγωγού Μπακού-Τμπιλίσι-Τσεϊχάν, παρότι ένα τμήμα άνω των χιλίων μιλίων αυτού του αγωγού θα πέρναγε από ορεινές περιοχές, παρακάμπτοντας και τη Ρωσία και την Αρμενία. Επίσης, αυτή η ακριβή διαδρομή, Μπακού-Τμπιλίσι-Τσεϊχάν, χρησίμευσε πολιτικά στο Ισραήλ, προκειμένου να δείξει στην Τουρκία πόσο πολύ συμφέρει η συμμαχία με το Ισραήλ.

 

Πετρέλαιο και πόλεμος

 Οι ΗΠΑ αγοράζουν πετρέλαιο από τη Γεωργία και το Αζερμπαϊτζάν, αλλά παίρνουν πίσω μεγάλο μέρος των χρημάτων που πληρώνουν σε αυτές τις χώρες υπό τη μορφή των αμυντικών δαπανών που πραγματοποιούν η Γεωργία και το Αζερμπαϊτζάν, ως δύο βασικές χώρες του γεωπολιτικού τόξου που δημιούργησαν οι ΗΠΑ από τα Βαλκάνια έως την Κασπία, ώστε να εξισορροπούν γεωπολιτικά τη Ρωσία και το Ιράν. Στη διάρκεια της περιόδου 2005-2009, που ο Μπράιζα ήταν αναπληρωτής βοηθός υπουργός Εξωτερικών αρμόδιος για ευρωπαϊκές και ευρασιατικές υποθέσεις υπό την Κοντολίζα Ράις, οι αμυντικοί προϋπολογισμοί της Γεωργίας και του Αζερμπαϊτζάν γιγαντώθηκαν. Το 2004, όταν ο ελεγχόμενος από τις ΗΠΑ Μιχαήλ Σαακασβίλι (Mikheil Saakashvili) ανέλαβε την εξουσία στη Γεωργία, ο αμυντικός προϋπολογισμός της χώρας ήταν 30 εκατομμύρια δολάρια ετησίως, ενώ, το 2008, έφθασε στο 1 δισεκατομμύριο δολάρια ετησίως. Το ίδιο έτος, το 2008, ο ετήσιος αμυντικός προϋπολογισμός του Αζερμπαϊτζάν ανήλθε στα 1,85 δισεκατομμύρια δολάρια και, σύμφωνα με δημοσίευμα του «AzerTag» της 1ης Ιανουαρίου 2008, ο πρόεδρος του Αζερμπαϊτζάν δήλωσε ότι ο αμυντικός προϋπολογισμός της χώρας του θα αυξάνεται μελλοντικά.

 Επίσης, σύμφωνα με δημοσίευμα της ειδησεογραφικής ιστοσελίδας «Vesti.Az», στις 28 Ιουνίου 2010, οι Αζέροι πολιτικοί αναλυτές Ζ. Αλιζαντέχ (Z. Alizadeh) και Φικράτ Σαντίκοφ (Fikrat Sadikhov) είχαν δηλώσει ότι οι ΗΠΑ και το Ισραήλ επιδιώκουν να εξασφαλίσουν την ενεργό ανάμειξη και υποστήριξη του Αζερμπαϊτζάν και της Γεωργίας σε μια μελλοντική στρατιωτική επίθεση εναντίον του Ιράν. Ειδικότερα, ο Σαντίκοφ έσπευσε να τονίσει ότι το Αζερμπαϊτζάν δεν θα έπρεπε να αναμειχθεί σε στρατιωτική επιχείρηση εναντίον του νότιου γείτονά του, του Ιράν.

 

Η Ελλάδα στο αζέρικο άρμα εναντίον του ρωσικού «SouthStream»

 Μετά την πτώση της κυβέρνησης του Κώστα Καραμανλή, οπότε κατέρρευσε μεγάλο μέρος του σχεδίου οικονομικής συνεργασίας Ελλάδας-Ρωσίας, η Ελλάδα συνεχίζει να εφαρμόζει με συνέπεια μια πολιτική αδυναμίας στα πεδία της γεωοικονομίας, της γεωπολιτικής και της ενέργειας. Επίσης, η Ελλάδα εκδηλώνει πάγια αδυναμία να αναλάβει δημιουργικά έναν στρατηγικό ρόλο γεωοικονομικού και γεωπολιτικού διαμεσολαβητή μεταξύ της Δυτικής Ευρώπης και της Ρωσίας και, αντ’ αυτού, συμπεριφέρεται ως μαριονέτα συγκεκριμένων εφήμερων παραγόντων του πολιτικού και οικονομικού συστήματος των ΗΠΑ, της Ε.Ε. και του Ισραήλ. Έτσι, η ελληνική κυβέρνηση δεν μπορεί ούτε να υπηρετήσει τα συμφέροντα της χώρας, ούτε να καταστεί αξιόλογος παίκτης στο Δυτικό σύστημα των συμμάχων της, αφού δεν παίζει πουθενά σημαντικό ρόλο. Απλά υπάρχει σε κατάσταση ασημαντότητας.

 Το γεγονός ότι το αζέρικο φυσικό αέριο επιδιώκεται να χρησιμοποιηθεί ως εργαλείο υπονόμευσης της Ρωσίας έχει ομολογηθεί από τον διευθύνοντα σύμβουλο του αγωγού TAP(Trans Adriatic Pipeline), Κιέτλ Τούνγκλαντ (Kjetil Tungland). Σε συνέντευξή του προς την ειδησεογραφική ιστοσελίδα «EurActiv», στις 29 Φεβρουαρίου 2012, ο Τούνγκλαντ είπε ότι ο αγωγός TAPκαι η αξιοποίηση του αζέρικου φυσικού αερίου στο κοίτασμα Σαχ Ντενίζ καθιστούν τον αγωγό «SouthStream» της ρωσικής Gazprom«άσχετο» («irrelevant»).

 Αφού η ελληνική κυβέρνηση δεν αισθάνεται ικανή να διεκδικήσει ρόλο στρατηγικού διαμεσολαβητή μεταξύ της Δυτικής Ευρώπης και της Ρωσίας, ούτε επιχειρεί να αξιοποιήσει δυνατότητες τολμηρών και με λαμπρό μέλλον στρατηγικών οικονομικών συμμαχιών με χώρες της Ανατολικής Ευρώπης, όπως η Ρωσική Ομοσπονδία, καθώς και με χώρες της ασιατικής Ανατολής, όπως το Ιράν, ζητεί απλώς κάποιο μερίδιο στον αγωγό TAP, εξυπηρετώντας, με τον πλέον παθητικό και στερημένο φαντασίας και δημιουργικότητας τρόπο, επιταγές μιας ομάδας πολιτικών και οικονομικών παραγόντων των ΗΠΑ, της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του Ισραήλ. Αυτό ήταν το νόημα και της συνάντησης του Έλληνα υπουργού Εξωτερικών Δημήτρη Αβραμόπουλου με αντιπροσωπεία τής κοινοπραξίας του αγωγού TAPυπό τον Τούνγκλαντ, στις 4 Σεπτεμβρίου 2012.

 Η Ελλάδα δεν κατόρθωσε να γίνει δημιουργικός εταίρος μιας μεγάλης δύναμης, όπως η Ρωσία. Ίσως, μαζί με την Αλβανία, η Ελλάδα κατορθώσει να τα πάει καλύτερα ως εταίρος του Αζερμπαϊτζάν, που φαίνεται να ταιριάζει περισσότερο στο σημερινό προφίλ της.

 

Μάθιου Μπράιζα, ο συντονιστής

 Στην προώθηση του αγωγού Μπακού-Τμπιλίσι-Τσεϊχάν, σημαντικό ρόλο έπαιξε και ο Μάθιου Μπράιζα (Matthew Bryza), ένας από τους ανθρώπους-κλειδιά των ΗΠΑ στον Νότιο Καύκασο, στη Λεκάνη της Κασπίας και την Κεντρική Ασία καθ’ όλη τη δεκαετία του 2000. Από το 1997-1998, ο Μπράιζα ήταν συντονιστής πολλών ενεργειών των ΗΠΑ στον Καύκασο, στην Κεντρική Ασία και στη Νοτιοανατολική Ευρώπη, ιδίως στην Ελλάδα και στην Τουρκία. Επίσης, ο Μπράιζα ήταν σύμβουλος του πρέσβη Ρίτσαρντ Μόρνινγκσταρ (Richard Morningstar), ο οποίος, το 1995, διορίστηκε από τον τότε Αμερικανό πρόεδρο Μπιλ Κλίντον ως ειδικός σύμβουλος του προέδρου και του υπουργού Εξωτερικών των ΗΠΑ για την παροχή βοήθειας προς τα νέα ανεξάρτητα κράτη της πρώην Σοβιετικής Ένωσης. Το 2005, ο τότε πρόεδρος των ΗΠΑ, Τζορτζ Μπους ο Νεότερος, διόρισε τον Μπράιζα αναπληρωτή βοηθό υπουργό Εξωτερικών αρμόδιο για ευρωπαϊκές και ευρασιατικές υποθέσεις υπό την Κοντολίζα Ράις (Condoleezza Rice). Ο Μπράιζα υπήρξε ένας από τους κύριους αρχιτέκτονες των στρατηγικών σχεδίων των ΗΠΑ για ζητήματα ενέργειας στην περιοχή του Καυκάσου και της Κασπίας. Μεταξύ των σχεδίων στη διαμόρφωση και προώθηση των οποίων ο Μπράιζα έπαιξε αποφασιστικό ρόλο ήταν ο πετρελαϊκός αγωγός Μπακού-Τμπιλίσι-Τσεϊχάν, ο οποίος έχει χαρακτηριστεί «ο πιο πολιτικοποιημένος αγωγός στον κόσμο», που διέρχεται από το Αζερμπαϊτζάν και, μέσω της Γεωργίας, καταλήγει στο λιμάνι Τσεϊχάν της Τουρκίας.

 Τα ανωτέρω σχέδια καταστάθηκαν εφικτά εξαιτίας των συνεπειών των τρομοκρατικών επιθέσεων της 11ης Σεπτεμβρίου.

Η 11η Σεπτεμβρίου άλλαξε τα πάντα, όπως εξήγησε ένας κορυφαίος Αζέρος ειδικός σε θέματα εξωτερικής πολιτικής, σε δήλωσή του την οποία δημοσίευσε ο Ρίτσαρντ Άλεν Γκριν (RichardAllenGreen) στην «Jewish Telegraphic Agency», στις 29 Απριλίου 2002, και η οποία έχει ως εξής: «Η κατάσταση άλλαξε μετά από την 11η Σεπτεμβρίου με την αμερικανική παρουσία στην Κεντρική Ασία, τη Γεωργία και το Αζερμπαϊτζάν. Η ύπαρξή μας υπό τη σκιά της Αμερικής σημαίνει ότι η Ρωσία και το Ιράν δεν θα ανακατευτούν. Μπορούμε να έχουμε περισσότερο θάρρος».

 Μπορεί η αζέρικη ελίτ να έχει περισσότερο θάρρος, αλλά αυτό το περισσότερο θάρρος δεν σημαίνει ότι το Αζερμπαϊτζάν θα γίνει κάτι περισσότερο από γεωπολιτικό εργαλείο των ΗΠΑ και του Ισραήλ για τη γεωπολιτική εξισορρόπηση της Ρωσίας και του Ιράν, ούτε βεβαίως βελτιώνει τη ζωή της μεγάλης πλειοψηφίας της αζέρικης κοινωνίας. Η Νέτι Γκρος (Netty C. Gross), στο άρθρο της με τίτλο «Το Αζέρικο Τρίγωνο» στην ισραηλινή εφημερίδα «The Jerusalem Post» στις 10 Ιουλίου 2006, είχε δημοσιεύσει δήλωση του Ασίμ Μολαζαντέχ (Asim Mollazadeh), πρώτου προέδρου του Κόμματος των Δημοκρατικών Μεταρρυθμίσεων και ηγετικού στελέχους της αζέρικης αντιπολίτευσης, σύμφωνα με τον οποίο το Αζερμπαϊτζάν δεν εισπράττει με σωστό και αποτελεσματικό τρόπο τα έσοδα που δικαιούται από το εμπόριο πετρελαίου και το 42% της χώρας ζει κάτω από το όριο της φτώχειας. Το τίμημα με το οποίο η δικτατορική κυβέρνηση του Αλίεφ αγοράζει προστασία από την Ουάσινγκτον και το Τελ Αβίβ είναι βαρύ.

 Στις 29 Απριλίου 2002, η «JewishTelegraphicAgency» ανέφερε ότι ο Ισραηλινός πρέσβης στο Αζερμπαϊτζάν αρεσκόταν στο να επαναλαμβάνει το εξής τοπικό ανέκδοτο: «Είσαι Εβραίος; Όχι απλά φαίνομαι έξυπνος». Όσο προσβλητικό κι αν είναι αυτό το ανέκδοτο για τη διανοητική κατάσταση πολλών Αζέρων και διαφόρων φιλόδοξων αλλά επιπόλαιων επιχειρηματικών εταίρων τους, το να συμμετέχει το Αζερμπαϊτζάν σε σχέδια υπονόμευσης της Ρωσίας, το να φθάνει να εμπλέκεται ακόμη και σε ανταγωνισμούς συμφερόντων με τους Σαουδάραβες και το να εφαρμόζει αστυνομοκρατικά μέτρα, όπως η πρόσφατη σύλληψη των 22 Αζέρων πολιτών που υποτίθεται ότι συνδέονται με την ιρανική τρομοκρατία, δείχνει ότι η αζέρικη κυβέρνηση εφαρμόζει μια πολιτική που είναι ορθολογική για το δικό της συμφέρον, αλλά όχι ορθολογική για το συμφέρον του αζέρικου έθνους. Εξ ου και η μεν αζέρικη ελίτ του Αλίεφ πλουτίζει, η δε αζέρικη κοινωνία γίνεται ανέκδοτο, για τα χάλια της, μεταξύ των ισχυρών του παγκόσμιου συστήματος.

 

Share